Polska żywność jest jednym z największych sukcesów gospodarczych po 1989 roku. Z kraju modernizującego rolnictwo i przemysł spożywczy staliśmy się jednym z najważniejszych producentów i eksporterów żywności w Europie. Zbudowaliśmy nowoczesne zakłady, silne przedsiębiorstwa, zdobyliśmy zagraniczne rynki. Udowodniliśmy, że potrafimy konkurować z największymi. Dziś jednak stajemy przed pytaniem znacznie trudniejszym niż to, jak produkować i sprzedawać więcej. A brzmi ono: na czym zbudujemy przewagę w kolejnej dekadzie?

Przez lata odpowiedzią były konkurencyjne koszty, dostępność surowców, skala produkcji i elastyczność firm. Dzięki nim polski eksport rolno-spożywczy osiągnął w 2025 roku rekordowe 58,4 mld euro. Ale świat, w którym powstawał ten sukces, zmienia się gwałtownie. Drożeją praca i energia, przybywa regulacji, przebudowują się łańcuchy dostaw, a konkurenci spoza UE coraz śmielej walczą o tych samych klientów. Do tego dochodzą zmiany klimatyczne, niepewność geopolityczna i presja cenowa, odczuwalna od gospodarstw po sklepowe półki.

Coraz więcej produkować nie musi już oznaczać coraz więcej zarabiać. To jedna z myśli przewodnich naszego raportu. Przyszłość polskiej żywności zależy nie tylko od skali, ale od zwinności, produktywności, rentowności, jakości, innowacji i zdolności do tworzenia większej wartości dodanej.

Od pola do stołu. Wspólna przyszłość

O sile przemysłu spożywczego nie sposób mówić w oderwaniu od rolnictwa. To w gospodarstwach zaczyna się rachunek ekonomiczny całego sektora. Ceny skupu, koszty produkcji, dostępność ziemi, pracy i kapitału, a także coraz częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe wpływają na decyzje rolników i bezpieczeństwo dostaw do przetwórstwa.

Możemy mieć nowoczesne cukrownie, mleczarnie, masarnie czy inne zakłady przetwórcze, ale bez opłacalnej produkcji rolnej trudno utrzymać ich potencjał. Rolnicy z kolei potrzebują stabilnych odbiorców i przewidywalnych zasad współpracy. Silne rolnictwo i konkurencyjny przemysł to nie dwa odrębne cele. To dwa ogniwa tego samego łańcucha.

Czas na większe ambicje

Rekordowe wyniki eksportu dowodzą siły polskiej branży, ale nie mówią, ile wartości ze sprzedaży pozostaje w krajowych firmach. Czy nadal chcemy być przede wszystkim zapleczem produkcyjnym zagranicznych odbiorców? Czy potrafimy budować własne marki, przejmować firmy za granicą, rozwijać dystrybucję i docierać bezpośrednio do konsumentów?

To strategiczny wybór najbliższej dekady. Sama konkurencja ceną staje się coraz trudniejsza. Przewagę zdobędą przedsiębiorstwa oferujące produkty o wyższej wartości dodanej, inwestujące w rozpoznawalność marek i budujące trwałą obecność na międzynarodowych rynkach.

Koszty, które się sumują

System kaucyjny, nowe obowiązki opakowaniowe, polityka klimatyczna, podatki i koszty transformacji zmieniają funkcjonowanie rolnictwa, przemysłu i handlu. Nie chodzi o kwestionowanie celów środowiskowych czy zdrowotnych, ale o pytanie, czy sposób ich realizacji uwzględnia możliwości ekonomiczne przedsiębiorstw.

W rozmowach prowadzonych na potrzeby raportu powraca jeden postulat: nie oceniajmy każdej regulacji osobno. Ich koszty kumulują się w tych samych gospodarstwach, fabrykach i sklepach. Ograniczają środki na modernizację, innowacje i ekspansję, a część z nich może ostatecznie trafić do cen na półkach.

Konsument zmienia reguły gry

Wszystkie te wyzwania spotykają się właśnie przy sklepowej półce. Cena nadal pozostaje kluczowa, ale zmienia się sposób, w jaki kupujemy i jemy. Starzenie się społeczeństwa, rosnąca liczba jednoosobowych gospodarstw domowych, rozwój convenience, dań gotowych i zakupów internetowych będą kształtować zarówno ofertę producentów, jak i przyszłość handlu. Rośnie też znaczenie produktów odpowiadających na potrzeby zdrowotne i żywieniowe oraz ułatwiających codzienne życie.

Nawet największym firmom nie wystarczy więc skala ani siła dotychczasowych marek. Potrzebują umiejętności odczytywania zmian i szybkiego przekładania wiedzy o konsumencie na decyzje biznesowe.

Polska Żywność 2035. Przyszłość nie wydarzy się sama

Oddajemy w Państwa ręce raport, który łączy trzy perspektywy: rolnictwa, przemysłu spożywczego i handlu. Rozmawiamy z przedsiębiorcami, przedstawicielami organizacji branżowych, instytucji finansowych i ekspertami. Pokazujemy osiągnięcia, nazywamy bariery, szukamy rozwiązań. Nie próbujemy przewidzieć przyszłości co do szczegółu. Chcemy pokazać, od czego zależy i co możemy zrobić, by ją kształtować.

Przyszłość polskiej żywności nie rozstrzygnie się w 2035 roku. Rozstrzyga się już dziś – w decyzjach, inwestycjach i strategiach, które określą naszą pozycję na kolejne dekady.

Paulina Piwowarek Redaktorka naczelna PortalSpożywczy.pl

Edyta Kochlewska Redaktorka naczelna dlahandlu.pl

Iwona Dyba Redaktorka naczelna Farmer.pl

Materiał Promocyjny