Statystyk za cały 2023 r. jeszcze nie ma, ale jest duże prawdopodobieństwo że liczba transakcji zawartych w Polsce będzie wyższa niż w 2022 r. Z danych Fodaty wynika, że narastająco w trakcie dziewięciu miesięcy 2023 r. wzrost wyniósł 14,4 proc., a czwarty kwartał obfitował w doniesienia o fuzjach i przejęciach. Jednak za wcześnie, żeby z tego obrazu wyciągać mocno optymistyczne wnioski.
– Wzrost na krajowym rynku dotyczy głównie mniejszych transakcji, często o charakterze restrukturyzacyjnym – podkreśla Tomasz Stamirowski, partner zarządzający Avallon MBO. Jego zdaniem w 2023 r. globalny rynek fuzji i przejęć pokaże spadki zarówno ilościowe, jak i wartościowe. Dane za pierwszą połowę roku pokazywały blisko 50-proc. spadek. To zbyt duża zapaść, aby udało się ją odrobić w drugim półroczu. To samo dotyczy rynku funduszy private equity. Może to być zaskakujące, zważywszy na fakt, że fundusze dysponowały w 2023 r. rekordową kwotą 3,7 bln dol.
Trendy i perspektywy
Zawirowania makroekonomiczne i geopolityczne rynkowi fuzji nie pomagają.
– Główny trend, jaki obserwujemy z punktu widzenia inwestora strategicznego, to spowolnienie procesów – potwierdza Tomasz Kwiecień, członek zarządu OEX. Dodaje, że widać duży rozdźwięk w podejściu do ryzyka między kupującymi a sprzedającymi. W efekcie kupujący więcej czasu poświęcają na ocenę ryzyka i analizę celów, a sprzedający spowalniają transakcję, bo ich wyniki są słabsze, niż planowano.
Czytaj więcej
Obligacje, fundusze polskich akcji, papiery mniejszych spółek oraz akcje z sektora technologicznego – takie inwestycje na nowy rok polecają specjal...
– Zdarzają się też sytuacje, w których sprzedający wycofują się, bo ceny albo warunki nie są satysfakcjonujące – podsumowuje Kwiecień.
Są jednak symptomy globalnego ożywienia na rynku przejęć. Jednym z nich jest poprawa koniunktury na giełdzie, która często wyprzedza pozostałe rynki. Główny indeks warszawskiej giełdy w 2023 r. urósł o ponad jedną trzecią, ustanawiając historyczne maksimum. Również perspektywy makroekonomiczne są optymistyczne. Zakładają przyspieszenie dynamiki PKB, wzrost konsumpcji i inwestycji oraz spadek stóp procentowych.
– W powszechnej opinii oczekuje się, że w Polsce nastąpi ożywienie na rynku transakcyjnym. Tak naprawdę już teraz widać rosnące zainteresowanie wybranych inwestorów finansowych z Europy Zachodniej, którzy wcześniej nie inwestowali aktywnie w Polsce i Europie Środkowej – mówi Edgar Koleśnik, partner Abris Capital Partners i członek zarządu Polskiego Stowarzyszenia Inwestorów Kapitałowych. Dodaje, że impulsem dla rynku fuzji i przejęć jest też oczekiwane uwolnienie środków unijnych.
Ożywienie wśród VC
Najwięcej transakcji w 2023 r. w Polsce dotyczyło spółek technologicznych. Również w 2024 r. będą one w centrum zainteresowania inwestorów.
– Mimo że w branży TMT (technologie, media, telekomunikacja – red.) rozgrywa się najwięcej transakcji, to firmy tzw. starej ekonomii, rentowne i z perspektywami dalszego rozwoju również są atrakcyjne – podkreśla Marta Latoń, menedżerka w CMT Advisory.
Trudne warunki rynkowe i wysoki koszt pieniądza w 2023 r. mocno uderzyły w sektor startupowy i fundusze VC. Tu jednak według danych CB Insights też widać pierwsze symptomy poprawy.
– Wzrost wartości finansowania VC o 11 proc., do 64,6 mld dol., w trzecim kwartale 2023 r. stanowi konstruktywny początek, biorąc pod uwagę spadki w sektorze w ciągu ostatnich dwóch lat – mówi Magda Surowiec, partnerka zarządzająca w funduszu Unfold.vc. Zwraca uwagę, że w Europie ochłodzenie inwestycji nastąpiło z opóźnieniem jednego–dwóch kwartałów w stosunku do rynku amerykańskiego, więc możemy przypuszczać, że odwilż też przyjdzie do Polski, ale z opóźnieniem.
Mimo obecnego marazmu na rynku VC Polska i Europa Środkowo-Wschodnia są nadal atrakcyjnym miejscem.
– Presja na inwestowanie, spadające stopy procentowe, nowa perspektywa unijna i rosnące nakłady na technologie mogą przyczynić się do ożywienia. Warto jednak zachować cierpliwość, gdyż złota era polskich start-upów może jeszcze nadejść – podsumowuje Artur Banach, partner Movens Capital.
Polska
Technologie wiodą prym
W III kwartale 2023 r. udział branży nowych technologii wśród przejmowanych podmiotów wyniósł 17 proc. Zainteresowaniem cieszyły się też aktywa przemysłowe i z sektora FMCG. Mimo trudnego otoczenia krajowy rynek przejęć w 2023 r. radził sobie całkiem dobrze. W samym III kwartale zawarto 94 transakcje – wynika z danych Fordaty i Navigatora. W analogicznym okresie 2022 r. transakcji było o 20 mniej. Również w ujęciu narastającym miniony rok się wyróżnia. Liczba przejęć (biorąc pod uwagę dziewięć miesięcy) jest o 43 proc. wyższa od średniej z lat 2019–2022. Jeśli chodzi o strukturę przejmujących, najwięcej kupowały fundusze PE. Z kolei w grupie sprzedających dominowali inwestorzy prywatni. Zdaniem ekspertów w 2024 r. dla funduszy i inwestorów strategicznych niezmiennie interesujące będą spółki zajmujące się cyfryzacją, w tym sztuczną inteligencją. – Kolejnym atrakcyjnym obszarem będą firmy zajmujące się odnawialnymi źródłami energii i dekarbonizacją gospodarki – uważa Dominik Janes, partner zarządzający w Unity Group. ∑
