Uwaga Gazprom

Doradca do spraw ekonomii przy rosyjskim rządzie w latach 90., profesor narodowej ekonomii i obecny badacz z Instytutu Petersona w Waszyngtonie, Anders Åslund ostro krytykuje Gazprom i projekt spółki budowy gazociągu na dnie Bałtyku na łamach fińskiego dziennika "Hufvudstadsbladet". Gazociąg o długości 1220 km. ma przebiegać z leżącego na Przesmyku Karelskim Wyborga do Greiswaldu w Niemczech.

Według Åslunda, Gazprom ( którego był doradcą i miał w nim akcje a także opcje) nie jest wiarygodnym partnerem do współpracy. Dlatego należy brać to pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o gazociągu. Fakt, że spółka wstrzymała dostawy gazu przez Ukrainę do UE w ubiegłym roku świadczy o tym, że Gazprom należy do partnerów, na których nie można polegać.

Åslund przypomina, że Finlandia w sprawie rosyjsko-niemieckiego projektu jeszcze stanowiska nie zajęła, ale premier Finlandii Matti Vanhanen i minister gospodarki Mauri Pekkarinen podkreślili, że projekt Nord Streamu to nie tylko kwestia ekologii, lecz i prawa.

"Polityczna dyskusja jest tylko dyskusją, i jeżeli chodzi o prawo nie można się targować" - oceniał Vanhanen. Ekspert do spraw Rosji ujawnia, że konsorcjum Nord Stream znajduje się już w zaawansowanej fazie przygotowań do budowy rurociągu.

Zaczęły się już m.in. negocjacje dotyczące udzielania kredytów na projekt. Współudziałowcy spółki Gazprom (51 procent), Basf, Eon Ruhrgas AG (20 proc.) i N.V.Nederlandse Gasunie (9 proc.) mają sfinansować przedsięwzięcie w 30 procentach. Podczas gdy na pozostałe 70 procent mają się znaleźć środki na międzynarodowym rynku kredytowym. Wysokość pożyczki wyniesie niemalże 4 mld euro. Z tego względu Åslund apeluje o ostrożność zarówno gdy chodzi o udzielenie pozwolenia na budowę jak i o kredyty.

- Nawet jeżeli Gazprom jest tylko współudziałowcem w Nord Streamie powinno się uważać, ponieważ firmie brak "elementarnej jakości prawnej" - wnioskuje Åslund.

Szwedzki profesor nie tylko kwestionuje zdolność Gazpromu do zrealizowania budowy Nord Streamu, ale także możności dostaw dostatecznej ilości gazu.

Zdaniem eksperta do spraw wschodnich, rosyjski gigant powinien zainwestować w rozwinięcie infrastruktury tak, by w przyszłości dysponował on wystarczającą ilością gazu do eksportu na kraje UE.

Gazprom powinien rozwinąć projekt zagospodarowania złóż półwyspu Jamał na Syberii i rozbudować eksploatację złóż

Sztokmana na Morzu Barentsa. Zważywszy jednak ekonomiczne problemy spółki, nie zdoła ona stanąć na wysokości zadania. Od dawna – uważa Åslund - spółce, w której posiadaniu znajduje się jedna czwarta światowych rezerw gazu, nie udało się przeprowadzić ani jednego przedsięwzięcia.

Sceptycyzm Åslunda budzi też zasadność istnienia Nord Streamu, wobec perspektywy możliwości zwiększenia dostaw gazu przez Ukrainę, co poparła kilka miesięcy temu UE.