Ame­ry­kań­ski bank cen­tral­ny po raz pierw­szy ogło­sił ofi­cjal­nie swój cel in­fla­cyj­ny: rocz­na dy­na­mi­ka cen kon­sump­cyj­nych po­win­na oscy­lo­wać wo­kół 2 proc. Więk­szość za­chod­nich ban­ków cen­tral­nych, a tak­że NBP już od daw­na sta­rają się sta­bi­li­zo­wać in­fla­cję na okre­ślo­nym po­zio­mie.

Ame­ry­kań­ska Re­zer­wa Fe­de­ral­na wzbra­nia­ła się przed przy­ję­ciem ta­kiej stra­te­gii m.in. dla­te­go, że ma po­dwój­ny man­dat: ma za za­da­nie dbać nie tyl­ko o sta­bil­ność cen, ale też o wy­so­ki po­ziom za­trud­nie­nia. Tym­cza­sem wal­ka z bez­ro­bo­ciem mo­że pro­wa­dzić do wzro­stu in­fla­cji po­nad cel, go­dząc w wia­ry­god­ność Fe­du.

Jego szef Ben Ber­nan­ke, któ­ry już dawno dał do zro­zu­mie­nia, że jest zwo­len­ni­kiem przy­ję­cia ce­lu in­fla­cyj­ne­go, tłu­ma­czy, że na­dal bę­dzie dbał o ko­niunk­tu­rę na ryn­ku pra­cy.

– Przy­ję­cie ce­lu in­fla­cyj­ne­go przez Fed to do­bry po­mysł. Te ban­ki, któ­re sto­su­ją ta­ką po­li­ty­kę, uwa­ża­ją, że uspraw­nia ona ich ko­mu­ni­ka­cję z ryn­ka­mi – mówi „Rz" Carl Walsh, pro­fe­sor eko­no­mii z Uni­wer­sy­te­tu Ka­li­for­nij­skie­go. Jak do­dał, wię­cej kon­tro­wer­sji bu­dzi to, że Fed za­czął też pu­bli­ko­wać pro­gno­zę stóp pro­cen­to­wych. Do­tąd ro­bi­ło to tyl­ko kil­ka ban­ków cen­tral­nych, m.in. szwedz­ki.

Wy­raź­nie okre­ślo­ny cel in­fla­cyj­ny był Fe­do­wi po­trzeb­ny wła­śnie po to, aby pro­gno­zy by­ły wła­ści­wie ro­zu­mia­ne przez uczest­ni­ków ży­cia go­spo­dar­cze­go. Je­śli in­fla­cja od­bie­gnie zna­czą­co od ce­lu, po­win­ni oni uznać, że pro­gno­za prze­sta­ła być ak­tu­al­na. Ale eks­per­ci i tak ma­ją wąt­pli­wo­ści, czy uczest­ni­cy ryn­ków nie bę­dą trak­to­wa­li pro­gno­zy stóp  ja­ko zo­bo­wią­za­nia Fe­du do ich re­ali­za­cji. Wów­czas wszel­kie zmia­ny po­li­ty­ki pie­nięż­nej nie­zgod­ne z prognozą mo­gą pro­wa­dzić do wstrzą­sów na ryn­kach fi­nan­so­wych.

– To się w Szwe­cji zda­rza­ło, ale nie spo­sób po­wie­dzieć, czy te wstrzą­sy są re­ak­cją na od­stą­pie­nie ban­ku cen­tral­ne­go od pro­gno­zy stóp, czy na da­ne z go­spo­dar­ki, któ­re do ta­kiej de­cy­zji do­pro­wa­dzi­ły – opo­nu­je Ol­le Holm­grun, eko­no­mi­sta ze szwedz­kie­go ban­ku SEB. Ale wo­bec pu­bli­ko­wa­nia przez ban­ki cen­tral­ne pro­gnoz stóp wy­su­wa­ne są też in­ne za­rzu­ty. – Ja by­łem scep­tycz­nie na­sta­wio­ny do ta­kie­go roz­wią­za­nia, gdy dys­ku­to­wa­li­śmy o nim w Pol­sce. Ta­kie pro­gno­zy mu­sia­ły­by być uzgad­nia­ne mię­dzy człon­ka­mi RPP, a kon­sen­sus trud­no by­ło­by osią­gnąć – po­wie­dział „Rz" prof. Jan Cze­kaj, by­ły czło­nek RPP. Fed po­ra­dził so­bie z tym pro­ble­mem: pu­bli­ku­je pro­gno­zy stóp wszyst­kich człon­ków FOMC (bez na­zwisk). – To jed­nak bę­dzie ujaw­nia­ło, że człon­ko­wie FOMC ma­ją róż­ne opi­nie na te­mat go­spo­dar­ki. A to, że nie ist­nie­je jed­na „praw­da" w tej kwe­stii, nie po­mo­że na­stro­jom uczest­ni­ków ży­cia go­spo­dar­cze­go – po­wie­dział „Rz" Wil­liam Whi­te, by­ły głów­ny eko­no­mi­sta Ban­ku Roz­ra­chun­ków Mię­dzy­na­ro­do­wych. – W pierw­szej pro­gno­zie stóp Fed wska­zał, że głów­na sto­pa pro­cen­to­wa po­zo­sta­nie bli­sko ze­ra do 2014 r., a na­wet dłu­żej. Je­śli tak, to kon­dy­cję ame­ry­kań­skiej go­spo­dar­ki mu­si on oce­niać ja­ko de­spe­rac­ką.

masz pytanie, wyślij e-mail do autora

g.siemionczyk@rp.pl