Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie okoliczności i wzajemnie sprzeczne dokumenty doprowadziły do zablokowania rachunków Trybunału Konstytucyjnego.
  • Na czym polega spór o prawidłową reprezentację instytucji i kto jest jego kluczowymi stronami.
  • Jakie działanie Narodowy Bank Polski wskazał obu stronom konfliktu i jaki wyznaczył im ostateczny termin.
  • Dlaczego bank centralny określa swoją decyzję jako apolityczną i opartą na standardowych procedurach.

Z dwóch pism Oddziału Okręgowego NBP w Warszawie, datowanych na 20 listopada, wynika, że bank oczekuje od obu stron sporu o kierowanie Trybunałem Konstytucyjnym niezwłocznego wystąpienia do właściwego sądu z powództwem o ustalenie prawidłowej reprezentacji posiadacza rachunku bankowego. W obu przypadkach NBP wskazuje również na konieczność złożenia wniosku o udzielenie stosownego zabezpieczenia.

NBP wyznaczył adresatom ten sam termin: 27 listopada 2026 r. Do tego dnia oczekuje informacji o podjętych działaniach.

Czytaj więcej

NBP może zablokować przelewy nie tylko Trybunału Konstytucyjnego. Glapiński ma tu istotną „władzę”

Dwa zestawy dokumentów, jeden problem

NBP uzasadnia swoje stanowisko tym, że otrzymał dwa wzajemnie wykluczające się zestawy dokumentów wskazujących osoby uprawnione do dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunkach bankowych Trybunału Konstytucyjnego.

Z jednej strony bank centralny wskazuje na oświadczenie dotyczące reprezentacji TK, złożone 2 listopada 2026 r. przez Bogdana Święczkowskiego. Stanowisko zostało następnie potwierdzone w piśmie z 12 listopada, do którego załączono uchwałę Sądu Najwyższego z 10 listopada 2026 r. Uchwała ta uchylała zarządzenie Anny Korwin-Piotrowskiej z 30 października 2026 r. o natychmiastowej przerwie w czynnościach sędziów TK Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego.

NBP odnotowuje również kolejne stanowisko Święczkowskiego, przedstawione w piśmie z 19 listopada, w którym powołano uchwałę trzech izb Sądu Najwyższego z 18 listopada 2026 r., dotyczącą statusu sędziów Trybunału Konstytucyjnego.

Z drugiej strony, bank centralny otrzymał 6 listopada dokumenty podpisane przez Annę Korwin-Piotrowską, w tym jej zarządzenie z 30 października o natychmiastowej przerwie w czynnościach dwóch sędziów TK oraz dokumenty wskazujące inne osoby uprawnione do dysponowania środkami na rachunkach Trybunału. Stanowisko Korwin-Piotrowskiej zostało podtrzymane w korespondencji z 18 listopada.

Czytaj więcej

NBP wstrzymał płatności TK. Sędzia Anna Korwin-Piotrowska zapowiada wypłaty

NBP wstrzymał płatności z rachunków TK

Bank w korespondencji po raz kolejny podkreśla, że nie jest właściwy do rozstrzygania sporu dotyczącego kierowania Trybunałem Konstytucyjnym. Jednocześnie zaznacza, że musi mieć pewność co do osób uprawnionych do dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunkach TK. W ocenie NBP wykazanie prawidłowej reprezentacji posiadacza rachunku jest obowiązkiem samego posiadacza rachunku, a nie banku.

NBP poinformował w poniedziałek, że po analizach zdecydował się wstrzymać możliwość realizacji zleceń płatniczych w odniesieniu do rachunków bankowych Trybunału Konstytucyjnego. Podobnie jak w pismach do Święczkowskiego i Korwin-Piotrowskiej, Departament Prawny NBP wyjaśniał, że jego wątpliwości wynikają z przedstawienia bankowi wzajemnie sprzecznych dokumentów wskazujących różne osoby uprawnione do dysponowania środkami TK.

Litwiniuk, NBP: tak zrobiłby każdy bank

We wtorek NBP zorganizował konferencję z udziałem niemal całego zarządu NBP, podczas której członek zarządu Paweł Szałamacha wyjaśniał, że obecnie bank centralny nie ma podstaw do prawidłowego ustalenia, czy dyspozycje dotyczące wykonywania transakcji płatniczych na zlecenie Trybunału Konstytucyjnego byłyby składane przez osoby uprawnione. – NBP działa na podstawie przepisów prawa i jest zobowiązany do szczególnej staranności w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa przechowywanych środków pieniężnych – mówił Szałamacha. – Podkreślamy, że ta decyzja jest całkowicie apolityczna, ma charakter techniczny, implementacyjny.

W czwartek Narodowy Bank Polski opublikował z kolei oświadczenie Przemysława Litwiniuka, który objął stanowisko wiceprezesa NBP (a wcześniej był m.in. członkiem Rady Polityki Pieniężnej z nominacji paktu senackiego, wysuniętym przez PSL). Litwiniuk mówił, że przyczyną wstrzymania obsługi rachunku TK „na pewno nie były motywy polityczne ani aspiracje, aby NBP rozstrzygał ten problem natury ustrojowej”.

- Jeżeli dochodzi do zbieżnego ubiegania się o możliwość dysponowania środkami przez dwie konkurencyjne osoby i każda z nich dokumentuje się określonymi uprawnieniami, które są ze sobą sprzeczne, wtedy naszym obowiązkiem – i ten obowiązek wykonał Oddział Okręgowy w Warszawie – jest wstrzymać czasowo możliwość obsługi takiego rachunku. Natomiast oczekujemy, że konkurujące o to prawo osoby przedłożą w trybie pilnym stosowne umocowanie, najlepiej potwierdzone właściwym orzeczeniem sądu, które będzie dla nas wiążące – mówił Litwiniuk, dodając, że „takie wymagania stawia nie tylko NBP, ale przed każdym podmiotem postawiłby je także każdy bank komercyjny”.

Litwiniuk mówił też, że, jeżeli Święczkowski i Korwin-Piotrowska nie przedłożą w trybie pilnym stosownej dokumentacji, to NBP "będzie poszukiwał innych rozwiązań, które pozwolą uzyskać tytuł od niezależnego sądu i rozstrzygnąć wątpliwość”.

W czwartek minister finansów i gospodarki Andrzej Domański poinformował, że rząd pracuje nad rozwiązaniem ws. zamrożenia przez NBP rachunków Trybunału Konstytucyjnego.