W obrębie paleniska i wokół niego archeolodzy zidentyfikowali narzędzia kamienne wykorzystywane do uboju i rozbioru zwierząt.

– Znalezisko to może rzucić nowe światło na punkt zwrotny w rozwoju cywilizacji. Na moment, w którym ludzie zaczęli regularnie używać ogniska do gotowania i jako punktu, wokół którego organizowało się życie społeczne – uważa archeolog dr Ruth Shahack-Cross z Instytutu Nauki Weizmanna w Rechowot. – Może też powiedzieć coś o poziomie rozwoju społecznego praludzi żyjących około 300 tys. lat temu. Świadczy to o planowaniu długoterminowym, np. aby zbierać drewno na opał.

Centralnie położone palenisko ma w najszerszym miejscu 2 m średnicy. Wiele warstw popiołu sugeruje, że było wielokrotnie używane. Wiadomość o tym zamieszcza „Journal of Archaeological Science".

Dr Shahack-Gross uważa, że palenisko wykorzystywały duże grupy mieszkańców jaskini.  Jego pozycja oznacza, że miejsce ulokowania ognia było wynikiem świadomego wyboru, ten, kto je zaplanował, miał wysoki poziom inteligencji.

Jaskinię Qesem odkryto przypadkowo podczas budowy drogi ok. 11 km na wschód od Tel Awiwu. Odsłonięto rozproszone osady popiołu i grudki gleby podgrzanej do  bardzo wysokiej temperatury, a także kości dużych zwierząt – jeleni, turów i koni.

Antropolodzy od lat debatowali na temat najstarszych dowodów kontrolowanego użycia ognia. Popiół i spalone kości w jaskini Wonderwerk w RPA sugerują, że przodkowie człowieka używali ognia milion lat temu. Niektórzy badacze spekulowali nawet, że zęby Homo erectus sugerują przystosowanie do jedzenia przyrządzonego na ogniu 1,9 mln lat temu.

Nie jest jasne, kto był użytkownikiem paleniska w Jaskini Qesem. Badania zębów znalezionych w jaskini opublikowane w „American Journal of Physical Anthropology" pozwalają datować ich wiek między 400 do 200 tys. lat. Zęby mogły równie dobrze należeć do Homo sapiens, neandertalczyka czy innego gatunku.

Jeśli mieszkańcy Jaskini Quesem byli rzeczywiście ludźmi współczesnymi, dominujący pogląd, że Homo sapiens narodził się około 200 tys. lat temu w Afryce, trzeba by zmienić.