Ludzie pochowani w dolinie Tarapaca systematycznie podtruwali się związkami arsenu

Północne regiony Chile były zamieszkane bardzo wiele pokoleń przed hiszpańską konkwistą. Z tamtego regionu znanych jest wiele mumii należących do różnych kultur. Naukowcy analizują je coraz nowocześniejszymi metodami.

Najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles wykazały, że mumie zawierają bardzo dużo trującego pierwiastka. Badania prowadzono za pomocą potężnego skaningowego mikroskopu elektronowego umożliwiającego obserwację topografii badanego materiału. Badane mumie pochodzą z grobów w dolinie Tarapaca na północy kraju, w regionie pustyni Atacama. Ludzie ci zmarli 1500–1000 lat temu. Informacje o tych badaniach zamieszcza pismo „Analytical Chemistry".

Arsen jest toksycznym pierwiastkiem, cechuje się tym, że odkłada się w tkankach bogatych w keratynę, a więc w paznokciach i włosach. Korzystają z tego lekarze sądowi, stwierdzając przypadki otrucia związkami arsenu.

W przypadku chilijskich mumii naukowcy też nie wykluczali możliwości zbrodni, jednak zbadali nie tylko włosy mumii, ale także ich skórę, ubrania i ziemię, z którą się stykały, ponieważ istnieje możliwość, że arsen dostał się do mumii po śmierci.

Okazało się, że toksyczny pierwiastek nie przeniknął do włosów z gleby, gdyby bowiem tak było, znajdowałby się tylko na powierzchni włosów, w miejscach styku mumii z ziemią. Arsen dostał się do organizmów przez przewód pokarmowy, ponieważ jest  rozmieszczony we włosach równomiernie.

Ludzie pochowani w dolinie Tarapaca systematycznie podtruwali się związkami arsenu, pijąc skażoną nim wodę, a także zjadając uprawiane rośliny podlewane toksyczną wodą.

Ludność zamieszkiwała te tereny, ponieważ znajdują się tam bogate złoża miedzi. Złożom takim towarzyszą inne metale, często jest to właśnie arsen. W dolinie Tarapaca od tysiącleci wypłukiwany był przez deszcze, trafiał do rzek, wód gruntowych – a z tych zasobów czerpali ludzie. Trudno zauważyć jego związki, gdyż są bezbarwne, bezwonne i bezsmakowe, dlatego przez  stulecia oddziaływały na kultury prekolumbijskie.

Krzysztof Kowalski