Przystanki autobusowe: uchwała nie może wykraczać poza kompetencje gminy

Publicznym transportem zbiorowym jest powszechnie dostępny regularny przewóz osób wykonywany w określonych odstępach czasu i po określonej linii komunikacyjnej, liniach komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnej (art. 4 ust. 1 pkt 14 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym; dalej: ustawa o publicznym transporcie zbiorowym).

Organizatorem publicznego transportu zbiorowego właściwym ze względu na obszar działania lub zasięg przewozów jest: gmina, związek międzygminny, powiat, związek powiatów, związek powiatowo - gminny, związek metropolitalny, województwo, a także minister właściwy do spraw transportu (art. 7 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym).

Potrzebna uchwała

Określenie przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, udostępnionych dla operatorów i przewoźników oraz warunków i zasad korzystania z tych obiektów, następuje w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego (j.s.t.) – art. 15 ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym.

W przypadku gmin kompetencja w tym zakresie przysługuje radzie gminy, co potwierdził wojewoda wielkopolski w rozstrzygnięciu nadzorczym z 16 kwietnia 2013 r. (sygn. akt KN-I.4131.1.223.2013.22) w którym stwierdził: „redakcja art. 15 ust. 2 ustawy z 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym wskazuje, iż wolą ustawodawcy jest, aby uchwała podejmowana na podstawie tego przepisu zawierała wszystkie wskazane w nim elementy, tj. określenie przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, udostępnionych dla operatorów i przewoźników, a także warunki i zasady korzystania z tych obiektów. To rada gminy winna w przedmiotowej uchwale określić warunki i zasady korzystania z przystanków i dworców, stanowiących własność gminy lub przez nią zarządzanych".

Ponadto wojewoda wskazał, że „określenie warunków i zasad korzystania z przystanków, których właścicielem lub zarządzającym jest gmina, zgodnie z wolą ustawodawcy, należy do wyłącznej kompetencji rady gminy i subdelegowanie tego obowiązku na inne podmioty nie ma ustawowego unormowania i również stanowi istotne naruszenie prawa".

Istotne ograniczenia

Należy jednak zaznaczyć, że rada posiada kompetencje do określania przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest właściwa jej j.s.t. Rada nie może natomiast określać przystanków komunikacyjnych, czy dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest inna j.s.t. Stanowisko to potwierdził WSA w Olsztynie w wyroku z 28 sierpnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Ol 472/18) w którym uznał, że „właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego ma obowiązek określenia w drodze uchwały tylko tych przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest ta jednostka samorządu terytorialnego. Powyższe oznacza, że organ jednostki samorządu terytorialnego nie ma kompetencji do określania przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest inna jednostka samorządu terytorialnego".

Podstawa prawna: art. 4 ust. 1 pkt 14, art. 7 ust. 1, art. 15 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 5, 6, 7 i ust. 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (tekst jedn. DzU z 2017 r. poz. 2136 ze zm.)

Publiczny transport zbiorowy

Organizowanie publicznego transportu zbiorowego polega w szczególności na:

- badaniu i analizie potrzeb przewozowych w publicznym transporcie zbiorowym, z uwzględnieniem potrzeb osób niepełnosprawnych i osób o ograniczonej zdolności ruchowej;

- podejmowaniu działań zmierzających do realizacji istniejącego planu transportowego albo do aktualizacji tego planu;

- zapewnieniu odpowiednich warunków funkcjonowania publicznego transportu zbiorowego, w szczególności w zakresie:

– standardów dotyczących przystanków komunikacyjnych oraz dworców,

– korzystania z przystanków komunikacyjnych oraz dworców,

– funkcjonowania zintegrowanych węzłów przesiadkowych,

– funkcjonowania zintegrowanego systemu taryfowo - biletowego,

– systemu informacji dla pasażera;

- ustalaniu stawek opłat za korzystanie przez operatorów i przewoźników z przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem albo zarządzającym nie jest jednostka samorządu terytorialnego, zlokalizowanych na liniach komunikacyjnych na obszarze właściwości organizatora;