Chcesz zwolnienia z kosztów sądowych? Sąd może prześwietlic twoje konto

Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, która wykaże, że ma o co walczyć przed sądem, ale jej na to nie stać. Przykład? Musiałaby sprzedać (stary) samochód, który służy dziś głównie do wożenia dzieci. Rodzina mieszka w maleńkiej miejscowości, z której do punktu transportowego ma 20 km.

Sędziowskie decyzje

Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno zostać dołączone oświadczenie o dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Sporządza się je według ustalonego (konkretnego) wzoru. Jeżeli nie zostało złożone albo nie zawiera wszystkich wymaganych danych, może być weryfikowane. I to może przybrać formułę sądową.

Otóż, sąd może odebrać od osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych przyrzeczenie o treści: „Świadomy znaczenia mych słów i odpowiedzialności przed prawem zapewniam, że złożone przeze mnie oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania jest prawdziwe i rzetelne". Przed odebraniem przyrzeczenia należy pouczyć osobę ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych.

Wniosek o zwolnienie od kosztów strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego złożony bez oświadczenia przewodniczący zwraca bez wzywania o uzupełnienie braków formalnych.

Czytaj także:

Zwolnienie z kosztów sądowych nie wyklucza opłat po rozstrzygnięciu sprawy - wyrok SN

Wgląd na konto

Bywa, że sąd widzi, że strona (mimo treści złożonego oświadczenia) dysponuje sporymi pieniędzmi, ale podtrzymuje wniosek o zwolnienie – usłyszeliśmy w Sądzie Okręgowym w Poznaniu.

Jak to jest? Katarzyna Wesołowska-Zbudniewek, sędzia Sądu Okręgowego w Łodzi, przypomina, że sąd ma prawo badać sytuację materialną strony. – Jeśli trzeba, sąd może także weryfikować sytuację majątkową tej osoby i całej jej rodziny. A to czasem nawet oznacza wgląd na konto i przelewy – mówi „Rzeczpospolitej".

Sędzia Aneta Łazarska z Sądu Okręgowego w Warszawie zwraca uwagę, że strona, składając wniosek o zwolnienie z kosztów, powinna złożyć – staranne i prawdziwe – oświadczenie o dochodach.

– Jeśli jednak pojawią się jakiekolwiek wątpliwości co do jego zgodności z prawdą, sąd może zarządzić dalszą weryfikację.

Czy włącznie ze stanem konta i przelewach dokonywanych na nie?

– Tak, to jest możliwe – tłumaczy sędzia. Dzieje się tak szczególnie wówczas, kiedy pojawiają się wątpliwości i rozbieżności pomiędzy oświadczeniami i rzeczywistym stanem majątkowym strony.

– Nikt nie wymaga, żeby strona musiała sprzedać stary, użytkowany samochód, który służy całej rodzinie, tylko po to, aby pokryć koszty postępowania czy nawet tylko jego części – twierdzą sędziowie.

Co można przedłożyć, składając wniosek o zwolnienie z kosztów?

PIT za ostatni rok, wyciąg z rachunku bankowego, zaświadczenie o wysokości zarobków od pracodawcy czy potwierdzenie wysokości zobowiązań kredytowych.

W grę wchodzi także zaświadczenie o pobieranych zapomogach socjalnych (jeśli takie są wypłacane).

Warto też opisać wydatki, które nie mieszczą się w „standardowych" miesięcznych obciążeniach. Np. wyjątkowe zabiegi czy niestandardowe leki.