Od kilka lat w każdym powiecie funkcjonują co najmniej dwa punkty bezpłatnej pomocy prawnej. Wsparcia udzielają głównie adwokaci i radcy prawni. Może na nie liczyć każdy, kto ma niskie dochody. Bez znaczenia jest też, czy mieszkaniec Olsztyna przyjdzie po poradę do stołecznego punktu, a warszawiak zdecyduje się na wizytę w Szczecinie. Nie ma rejonizacji tego rodzaju wsparcia.
Wszystko o bezpłatnym poradnictwie prawnym:
Po radę prawną można przyjść także na uniwersytet
Rzecznik konsumentów czeka, też pomoże bezpłatnie
Jak pomogą instytucje państwowe
Adwokat: Nieodpłatna pomoc była potrzebna
Gdy prawnik pomyli się w poradzie
Gdzie i jak to działa
Większość punktów prowadzi powiat, ale są i takie, którymi opiekują się organizacje pozarządowe. Gdzie są? Aby to sprawdzić, wystarczy wejść na stronę Ministerstwa Sprawiedliwości (https://darmowapomocprawna.ms.gov.pl/) lub urzędu miasta czy starostwa. Powinna wisieć na niej informacja o adresie punktu oraz numerze telefonu. Na poradę można umówić się wcześniej przez telefon. Można także bez uprzedzenia przyjść do punktu w godzinach jego funkcjonowania. Ale punkty mogą być różnie zorganizowane, trzeba więc sprawdzić to na stronie miasta.
Ponadto niepełnosprawni będą mogli liczyć na telefoniczną poradę oraz poza punktem, np. w swoim domu.
Przykładowo w Warszawie obowiązuje system zapisów telefonicznych do wszystkich punktów pod wspólnym numerem 19115. Ponadto osoby zainteresowane mogą w stolicy zapisać się samodzielnie za pośrednictwem aplikacji zamieszczonej na stronie https://nieodplatnapomocprawna.um.warszawa.pl oraz w punkcie u osoby udzielającej porady prawnej.
W Lublinie są również telefoniczne oraz internetowe zapisy. W tym mieście większość osób przychodzi na wizytę po wcześniejszym zarezerwowaniu terminu telefonicznie (pod numerem 81 466 12 10) lub internetowo (www.rezerwacja.lublin.eu).
Dla kogo i na jakich zasadach
Po wsparcie może przyjść każda osoba, która chce skorzystać z pomocy i złoży proste pisemne oświadczenie, że nie stać jej na płatną poradę.
– Oświadczenie powinno zawierać wszystkie wymagane dane, to znaczy imię, nazwisko, adres oraz PESEL lub numer paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość. Oświadczenia nie podlegają weryfikacji, ponieważ w przepisach nie zostały określone sposoby weryfikacji oraz kryteria dochodowe, jakie powinny spełniać osoby uprawnione do korzystania z pomocy prawnej – wyjaśnia Ewa Rogala z warszawskiego ratusza.
Nieodpłatna pomoc prawna obejmuje m.in.:
– informację o obowiązującym stanie prawnym oraz przysługujących uprawnieniach lub obowiązkach, w tym w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym, administracyjnym, sądowym lub sądowoadministracyjnym,
– wskazanie sposobu rozwiązania jej problemu prawnego,
– sporządzenie projektu pisma w sprawach, z wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i pism w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym,
– nieodpłatną mediację, np. w sprawach rodzinnych mających na celu dobro dziecka lub pogodzenie się małżonków,
– sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz poinformowanie o kosztach postępowania i ryzyku finansowym związanym ze skierowaniem sprawy do sądu.
Nieodpłatna pomoc prawna nie obejmie natomiast spraw związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z wyjątkiem przygotowania do rozpoczęcia tej działalności.
Porada obywatelska, czyli co?
System bezpłatnego poradnictwa prawnego obejmuje także poradnictwo obywatelskie, co budzi ogromne kontrowersje.
Porady obywatelskie różnią się bowiem od typowych porad prawnych. Obejmują zazwyczaj informację prawną przekazaną w prosty, zrozumiały sposób oraz wsparcie psychologiczne. A w poradzie prawnej bywa z tym różnie.
Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje między innymi porady dla osób zadłużonych i porady z obszaru spraw mieszkaniowych oraz zabezpieczenia społecznego.
W zakres poradnictwa obywatelskiego może wchodzić również nieodpłatna mediacja.
Nie trzeba także być prawnikiem, by udzielać tego rodzaju wsparcia. Wystarczy odbyć szkolenie. I właśnie to nie podoba się wielu prawnikom. Ich zdaniem nie będzie to profesjonalna pomoc.
