Prokuratorzy

Postępowanie sądowoadministracyjne: prokurator, nawet gdy przegra, nie płaci za proces - uchwała NSA

Fotorzepa, Kuba Kamiński
Nie można obciążyć kosztami śledczego, który działając na prawach strony, zainicjował postępowanie sądowoadministracyjne w interesie ogólnym. Sąd nie dostanie od niego ani grosza.

W poniedziałek Naczelny Sąd Administracyjny podjął kolejną uchwałę dotyczącą procedury sądowoadministracyjnej.

Uchwała zapadła na wniosek prokuratora generalnego, który zwrócił uwagę na rozbieżne orzeczenia sądów administracyjnych w sprawie obciążania prokuratorów kosztami postępowania sądowego. Z wniosku wynikało, że praktyka orzecznicza wypracowała różne podejścia.

Część składów orzekających w ogóle odstępowała od zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego od prokuratorów. Inne przeciwnie, obciążały oskarżycieli publicznych tymi kosztami. Najdalej idące podejście NSA to obciążanie prokuratorów zarówno kosztami postępowania kasacyjnego, jak i za pierwszą instancję.

Wnioskodawca zauważył, że prokurator, z racji swej roli w postępowaniu, nigdy nie występuje o zwrot kosztów. Nie ma zatem podstaw do domagania się ich, gdy nie działa jako organ, którego rozstrzygnięcie podlegało zaskarżeniu.

Siedmioosobowy skład NSA potwierdził to stanowisko. Uznał, że prokurator, który działając na prawach strony, zainicjował postępowanie sądowoadministracyjne lub zgłosił w nim udział w interesie ogólnym, w celu ochrony praworządności, nie może zostać obciążony kosztami. NSA zwrócił uwagę na specyficzne umocowanie prokuratora w przepisach procedury sądowoadministracyjnej. Wynika z nich, że ustawodawca odnosi się do uprawnień i obowiązków prokuratora w sposób odrębny. Przewidziano dla niego możliwość brania udziału w postępowaniu na prawach strony, możliwość zaskarżania, osobny termin do wniesienia zwykłej skarg i skargi kasacyjnej, zwolnienie z kosztów czy nawet udział w posiedzeniach sądu przy drzwiach zamkniętych.

Wskazuje to – jak tłumaczył przewodniczący składu, prezes Izby Ogólnej NSA Jacek Chlebny – że pozycja prokuratora ma charakter autonomiczny. To świadome i celowe działanie ustawodawcy, które ma zagwarantować wykonywanie zadań prokuratora, w tym wzmacnianie praworządności oraz przestrzeganie zasady państwa prawnego. W ocenie NSA uprawnień prokuratora nie można w prosty sposób zrównywać z uprawnieniami stron postępowania. Prokurator nie działa w celu ochrony własnego interesu, ale publicznego. Ponadto prokurator, rzecznik praw obywatelskich i rzecznik praw dziecka są wymienieni przez ustawodawcę obok strony.

Sąd kasacyjny podkreślił, że prokurator, który korzysta ze zwolnienia od koszów własnych, nie może być obciążany żadnymi innymi. Mogłoby to utrudnić czy wręcz uniemożliwić mu wykonywanie jego zadań.

Sygn. akt I OPS 1/17

Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL