fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Praca, emerytury, renty

Mama 4 plus: emerytura za wychowanie co najmniej czwórki dzieci

Adobe Stock
Od 1 marca br. można ubiegać się o świadczenie zwane potocznie „emeryturą mama 4 plus". Kwota 1100 zł miesięcznie ma przysługiwać osobom, które z powodu opieki nad dziećmi nie miały szans wypracować stażu emerytalnego.

Uprawnienie to wprowadziła ustawa z 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (DzU poz. 303). Budzi ona jednak wiele kontrowersji i wątpliwości, a także rodzi pytania o zgodność z Konstytucją niektórych jej postanowień.

Czytaj też:

Rusza matczyna emerytura

Ordo Iuris: matczyne emerytury to za mało, jest inny pomysł

Matczyne emerytury niesprawiedliwe dla pracujących mam?

Indywidualna ocena

Celem świadczenia uzupełniającego jest – zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy – zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom, które zrezygnowały z zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej albo ich nie podjęły ze względu na wychowywanie dzieci. Jak wynika z uzasadnienia ustawy, ma ona na celu uhonorowanie i docenienie okresu wychowywania dzieci. Przepisy nie określają jednak, jaki okres wychowywania dzieci upoważnia do otrzymania świadczenia. Zgodnie z założeniami projektodawców, każdy wniosek ma być oceniany przez organy rentowe indywidualnie, zaś ewentualne wątpliwości mają być wyjaśniane w praktyce.

Dla ojca wyjątkowo

Art. 3 precyzuje, komu przysługuje świadczenie. Może być ono przyznane matce, która urodziła i wychowała lub wychowała co najmniej czworo dzieci (ust. 1 pkt 1). Ojcowie otrzymają świadczenie jedynie wyjątkowo. Emerytura ma przysługiwać ojcu, który wychował co najmniej czworo dzieci, ale tylko w przypadku śmierci matki dzieci albo porzucenia przez nią dzieci lub też w razie długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci przez matkę (ust. 1 pkt 2). Rodzi to pytania o zgodność ustawy z art. 33 Konstytucji, który gwarantuje równość praw kobiet i mężczyzn w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym.

Prawa i warunki

Świadczenie może zostać przyznane kobiecie po osiągnięciu 60 lat, a ojcu – po ukończeniu 65 lat, jeśli nie posiadają oni dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania (art. 3 ust. 3 ustawy). Ustawa nie daje jednak wskazówek, czy ten dochód ma uwzględniać np. dochody współmałżonka.

Ustawa wskazuje również na dalsze warunki przyznania „emerytury mama 4 plus". I tak, świadczenie to może być przyznane osobom zamieszkującym na terytorium Polski i posiadającym po ukończeniu 16. roku życia centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) na terytorium Polski przez okres co najmniej 10 lat, jeżeli są:

- obywatelami Polski lub

- posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Polski obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, lub

- cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Polski (art. 3 ust. 2).

Emerytura może przysługiwać jednak wyłącznie osobom, które w trakcie jej pobierania będą mieszkać na terenie Polski (art. 3 ust. 4).

Przeszkodą przeszłość

Prawa do emerytury mama 4 plus nie nabędzie osoba tymczasowo aresztowana lub odbywająca karę pozbawienia wolności. To ograniczenie nie dotyczy osób odbywających karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

Organ rentowy może ponadto odmówić przyznania emerytury osobie, którą sąd pozbawił władzy rodzicielskiej lub której ograniczył władzę rodzicielską przez umieszczenie dziecka lub dzieci w pieczy zastępczej lub w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci (art. 3 ust. 5 ustawy).

Bez odwołania

Świadczenie może zostać przyznane na podstawie decyzji wydanej na wniosek zainteresowanej osoby. Zarówno od decyzji przyznającej, jak i odmownej, nie będzie można się odwołać. Wnioskodawca może natomiast wnieść wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa ZUS lub Prezesa KRUS.

Irena  Pacholewska-Urgacz,  radca prawny  Law First – Kancelaria Prawa Pracy

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA