Zmiany w OC doradców podatkowych dotkną też klientów? Nowe stawki po ponad 20 latach

Podniesienie minimalnej kwoty gwarancyjnej ubezpieczenia OC to efekt nowego rozporządzenia w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe. Projekt przygotowało Ministerstwo Finansów i Gospodarki. Dokument przeszedł już etap opiniowania. Ministerstwo chce, by wszedł w życie już 1 marca 2026 r. Pośpiech to efekt zmian w ustawie o doradztwie podatkowym oraz ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyjętych w grudniu 2025 r. Nowelizacja wchodzi w życie 1 marca 2026 r. Wynika z niej m.in., że dotychczasowe rozporządzenie regulujące kwestię ubezpieczenia OC doradców (obowiązujące od początku 2004 r.) straci moc z dniem 1 marca 2026 r. Stąd konieczność wydania nowego.

Podwyżka kwoty gwarancyjnej po ponad 20 latach

Największą zmianą w stosunku do reguł obowiązujących od ponad 20 lat, jest podniesienie obowiązkowej minimalnej kwoty gwarancyjnej ubezpieczenia OC doradców podatkowych (czyli kwoty, jaką firma ubezpieczeniowa może przeznaczyć na pokrycie roszczeń wobec wobec doradcy, wynikających ze szkód, jakie poniósł dany podmiot w związku z korzystaniem z usług tego doradcy).

Aktualna minimalna kwota gwarancyjna to 10 tys. euro. Ministerstwo finansów chce, by wzrosła do do 50 tys. euro. „Ustalona w 2003 r. i niezmieniana od ponad 20 lat minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC w odniesieniu do jednego zdarzenia (…), projektowanym rozporządzeniem została podwyższona z uwagi na konieczność dostosowania jej wysokości do obecnych uwarunkowań społecznych i gospodarczych, których zmiany zaistniałe w okresie ostatnich ponad 20 lat spowodowały, iż wartość ta stała się niewystarczająca i nie przystaje także do obowiązujących w analogicznych zawodach zaufania publicznego, których przedstawiciele także są uprawnieni do wykonywania doradztwa podatkowego – minimalnych sum gwarancyjnych ubezpieczenia OC” – czytamy w uzasadnieniu do projektu.

W uzasadnieniu ministerstwo porównuje minimalną kwotę z polis OC doradców do kwot z polis radców prawnych i adwokatów (którzy również są uprawnieni do zawodowego wykonywania doradztwa podatkowego). Sumy gwarancyjne w ich polisach OC to minimum 50 tys. euro w odniesieniu do jednego zdarzenia którego skutki są objęte umową ubezpieczenia.

Zróżnicowana wysokość sum gwarancyjnych

Projekt przewiduje także zróżnicowanie wysokości sumy gwarancyjnej w zależności od formy wykonywania tego zawodu. W projekcie przewidziano cztery stawki: 50, 60, 75 i 100 tys. euro. Najniższa przewidziana jest dla doradcy podatkowego wykonującego zawód „we własnym imieniu i na własny rachunek oraz w formie spółek niemających osobowości prawnej”. Z kolei 100 tys. euro ma być dla doradcy podatkowego który jest „zatrudniony w niebędącym podmiotem uprawnionym do wykonywania doradztwa podatkowego podmiocie zobowiązanym do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego”.

Doradcy podatkowi: obowiązkowa suma gwarancyjna w polisie powinna być adekwatna do szkód

W opinii do projektu rozporządzenia Krajowa Rada Doradców Podatkowych (KRDP) sprzeciwia się tak znaczącej podwyżce kwoty gwarancyjnej. Samorząd wskazuje m.in., że jej wysokość powinna być m.in. adekwatna do poziomu występujących szkód. KRDP zwraca się do ministerstwa finansów z prośbą o pozyskanie od Polskiej Izby Ubezpieczeń lub bezpośrednio od ubezpieczycieli danych dotyczących szkód, jakie ubezpieczyciele musieli pokrywać w ramach polis kupowanych przez doradców podatkowych. „Jeżeli, ze względów legislacyjnych, konieczne jest szybkie wydanie rozporządzenia i nie ma możliwości oczekiwania na te dane, naszą propozycją jest utrzymanie dotychczasowego poziomu minimalnej sumy ubezpieczenia, a następnie, po zebraniu i wspólnej analizie danych, rozpoczęcie dyskusji nad adekwatną minimalną sumą gwarancyjną” – czytamy.

Jako argument samorząd zawodowy doradców podatkowych przytacza dane pozyskane od Warty, z których wynika, że od 2018 r. do połowy 2025 r. w żadnym roku średnia wartość szkody z OC doradcy w ramach umowy generalnej nie przekraczała 20 tys. zł. W ocenie doradców ministerstwo ustalając sumę gwarancyjną dla innych zawodów regulowanych uwzględniało faktyczną szkodowość. Rada chce tożsamego podejścia do ustalania minimalnej sumy ubezpieczenia dla doradców podatkowych.

Rada obawia się, że wzrost sumy gwarantowanej podniesie ceny OC dla doradców. Tłumaczy, że już dziś w ramach umowy generalnej ubezpieczenia dla doradców były „istotnie droższe” niż te proponowane np. w umowie generalnej dla radców prawnych. Wzrost kosztów działalności doradców może się z kolei przełożyć na ceny usług doradztwa podatkowego i na ich dostępności. KRDP uważa również, że w Ocenie Skutków Regulacji (OSR) ministerstwo finansów powinno uwzględnić wpływ rozporządzenia na sektor małych i średnich przedsiębiorstw (ponieważ zdecydowana większość doradców i spółek doradztwa podatkowego należy do tej grupy).

Ubezpieczyciela są na „tak”

Zastrzeżeń do podniesienia minimalnej sumy gwarancyjnej OC doradców podatkowych nie mają ubezpieczyciele. W opinii do projektu rozporządzenia Polska Izba Ubezpieczeń (PIU) zwraca jednak uwagę na przykład na niejasności jakie mogą powstać w związku ze zróżnicowaniem kwot sumy gwarancyjnej ze względu na formę świadczenia usług przez danego doradcę. PIU wskazuje m.in., że „wątpliwości co do doboru właściwej sumy gwarancyjnej powstaną również w sytuacji, gdy doradca podatkowy wykonuje zawód doradcy podatkowego w różnych formach (…)”.

Marceli Drabek z firmy Brokerzy Śląscy w rozmowie z WNP komentuje: - Zejdźmy na ziemię, 10 tys. euro to nie jest suma, która jest w stanie zabezpieczać realnie klientów, których obsługują doradcy. Pięciokrotna podwyżka to korekta do realiów – składki nie wzrosną pięciokrotnie, raczej lekko, inflacyjnie – mówi.