Rz: W sobotę mija 30 lat od wydarzeń bydgoskich z 1981 roku. Funkcjonariusze jednostek MSW i MO pobili wtedy pana i innych działaczy „Solidarności", którzy wstawili się za rolnikami.

Jan Rulewski: Rolnicy protestowali wtedy przeciw odmowie rejestracji ich własnej „Solidarności". Szczerze mówiąc, nie wierzyłem, że dojdzie kiedykolwiek do tej rejestracji. Ale w robotniczej „Solidarności" zapadła decyzja, żeby wziąć w obronę interesy rolników. Podjęli się tego działacze regionu bydgoskiego, bo u nas było najwięcej rolników indywidualnych, których sytuacja socjalna była gorsza niż robotników.

Wstawiając się za rolnikami, przerwaliście „90 dni spokoju", o które apelował ówczesny premier Jaruzelski.

Baliśmy się, że nasza akcja będzie uznana za naruszenie wcześniejszych porozumień z rządem. Jednak uważałem, że trzeba wesprzeć rolników, bo jeśli tego nie uczynimy, kiedyś oni mogą zapytać nas, dlaczego im nie pomogliśmy. Dlatego trzeba było zmusić władzę do rozmów. Chodziło tylko o to, aby obyło się bez przemocy.

Poszliście na obrady Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy...

Idąc tam, nie bałem się pobicia, ale obojętności radnych. Bałem się, że tylko posłuchają, pokiwają głowami, a potem pójdą do domu i będą opowiadać o tym wariacie Rulewskim.

Ale stało się coś, czego nie przewidzieliśmy – w radnych nagle obudziła się podmiotowość, przypomnieli wojewodzie, że to oni są gospodarzami. Zaczęli z nami rozmawiać, a to nie spodobało się władzy. Dlatego zaczęła się interwencja milicji i tajnych służb.

Po pana pobiciu „Solidarność" groziła strajkiem generalnym, ale w końcu z niego zrezygnowała. Dobrze się stało?

Pewnie tak, ale niedobrze, że roztrwoniono społeczną energię. Zawarte wtedy porozumienie z władzą niczego nie gwarantowało, nawet sprawy rolników. Niespodziewany był inny efekt wydarzeń bydgoskich.

Jaki?

Stan narodowej rezurekcji.