W sprawie, którą we wtorek zajmował się SN, bank cofnął pozew o zapłatę przeciw kredytobiorcom ze zrzeczeniem się roszczenia, informując sąd I instancji o zawarciu przez strony ugody pozasądowej, i wniósł o umorzenie postępowania oraz zwrot całości uiszczonej opłaty od pozwu. Sąd okręgowy uznał jednak, że do umorzenia postępowania doszło na skutek cofnięcia pozwu przez powoda, więc nie ma tu zastosowania art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. h ustawy o kosztach sądowych. Dlatego SO zasądził bankowi tylko 8555 zł.
Czytaj więcej
Nie ma wątpliwości, że trzeba wspierać postępowania ugodowe także z udziałem sądu, bo jak mówi stare adwokackie powiedzenie, nawet marna ugoda jest...
Bank domagał się całej opłaty po zawarciu ugody
Bank w zażaleniu do SA domagał się zasądzenia mu drugiej połowy uiszczonej opłaty od pozwu, argumentując, że to same strony zawarły porozumienie, a przywołany przez SO przepis nie wskazuje, że porozumienie musi zostać zawarte w formie ugody sądowej, by możliwy był zwrot pełnej opłaty.
Kwestia ta była przed kilkoma laty przedmiotem wykładni SN, który w uchwale (sygn. akt III CZP 88/17) wyjaśniał, że art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. h ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych dotyczy wyłącznie ugody sądowej oraz zawartej przed mediatorem. SN wskazał wtedy, że ugody określane zbiorczo jako „ugoda procesowa” są narzędziem prawa procesowego unormowanym w k.p.c. i nie ma wśród nich „ugody pozasądowej”. W pewnych sytuacjach może być ona co najwyżej bodźcem do cofnięcia przez stronę pozwu.
Pytanie prawne do SN w sprawie ugody i zwrotu opłaty
Ale wątpliwości zostały i krakowski sąd apelacyjny skierował pytanie prawne do Sądu Najwyższego. Sędzia SA Sławomir Jamróg wskazywał w uzasadnieniu pytania, że ugody sądowe i przed mediatorem nie są jedynymi sposobami zakończenia postępowania i należy upowszechniać polubowne sposoby rozwiązywania sporów jako tańsze i szybsze, także przez zachęty ekonomiczne, a zwrot pełnej opłaty sądowej nie jest bez znaczenia.
Czytaj więcej
Wiarygodność próby ugodowej ma badać sąd rozpoznający daną sprawę, czy to z własnej inicjatywy, czy na wniosek strony.
Jeśli jest ugoda pozasądowa, nie ma zwrotu opłaty
Ale nie przekonał SN, który w składzie: Mariusz Łodko, Beata Janiszewska i Piotr Telusiewicz podjął uchwałę, że art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. h ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych dotyczy wyłącznie ugody sądowej oraz ugody zawartej przed mediatorem. A więc nie dotyczy ugód pozasądowych.
Praktyka bywa jednak różna. Artur Grajewski, sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie, powiedział „Rzeczpospolitej”, że ugoda najszybciej i najmniej boleśnie kończy spór, dlatego w swojej praktyce bez względu na formę zawartej ugody zwraca stronie całą opłatę.
Uzasadnienie uchwały będzie w późniejszym terminie na piśmie.
Sygnatura akt: III CZP 11/26
