Dlatego powinny starać się o przyznanie środków na jego ochronę zarówno z regionalnych, jak i krajowych programów.
W latach 2004 - 2006 samorządy chętnie sięgały po unijne fundusze na poprawę jakości wód powierzchniowych, powietrza, racjonalizację gospodarki odpadami oraz ochronę powierzchni ziemi. W ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego udało się wybudować lub zmodernizować prawie 1300 km wodociągów i prawie 1500 km kanalizacji. Zbudowano również 70 oczyszczalni ścieków, wprowadzono w życie 25 projektów dotyczących selektywnej zbiórki odpadów oraz recyklingu, zmodernizowano także dwie elektrownie wykorzystujące odnawialne źródła energii.
W latach 2007 -2015 projekty infrastrukturalne związane z ochroną środowiska nadal będą otrzymywały wsparcie. Samorządy mają do dyspozycji prawie 5 mld euro z programu "Infrastruktura i środowisko". Część tych środków będzie przeznaczona na tzw. indywidualne projekty kluczowe. Możliwe będą jednak również inwestycje wybierane w procedurze konkursowej, w której startować mogą jednostki samorządu terytorialnego. Od ich inicjatywy oraz jakości projektów zależeć będzie, co i za jakie środki powstanie w poszczególnych regionach.
Projekty współfinansowane z tego programu dotyczyć mogą głównie gospodarki wodno-ściekowej, ograniczenia wytwarzania odpadów komunalnych, upowszechniania recyklingu oraz zapobiegania zagrożeniom ekologicznym. Są to bowiem obszary działania, które nadal potrzebują unijnego wsparcia.
Samorządy powinny starać się ośrodki na budowę i modernizację oczyszczalni ścieków komunalnych oraz modernizację systemów kanalizacji zbiorczej w swoich miejscowościach (działanie 1.1 "Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach"), a także na organizowanie punktów selektywnego zbierania odpadów, recyklingu oraz dostosowywanie istniejących składowisk odpadów do obowiązujących przepisów (działanie 2.1 "Kompleksowe przedsięwzięcia z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi ze szczególnym uwzględnieniem odpadów niebezpiecznych").
Władze samorządowe mogą się też starać o pieniądze na wsparcie ekologicznego transportu w swoich regionach (działanie 7.3. "Transport miejski w obszarach metropolitalnych"). Z kolei X priorytet "Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku", z którego korzystać mogą m.in. samorządy, ma do rozdysponowania ponad 1 mld euro. Regiony powinny się starać o pieniądze unijne m.in. nawytwarzanie energii odnawialnej, budowę sieci ułatwiającej odbiór energii ze źródeł odnawialnych, stosowanie energooszczędnych technologii i rozwiązań oraz na termomodernizację budynków użyteczności publicznej.
W programie "Infrastruktura i środowisko" prowadzone będą przede wszystkim projekty o dużej wartości i dużej skali oddziaływania. Mniejsze inwestycje uzyskają dofinansowanie z regionalnych programów operacyjnych. Na tego typu inwestycje samorządy 16 województw przeznaczyły łącznie 1,7 mld euro, czyli 11 proc. wszystkich środków przeznaczonych na RPO. Największa pula pieniędzy dostępna jest w województwach podkarpackim, mazowieckim oraz dolnośląskim.
Czytaj więcej
Czy nabycie samochodu może być tak proste, jak zamówienie sprzętu online? O tym, jak wygląda transformacja tego sektora oraz jak należy odpowiedzie...
Jednostki samorządu terytorialnego dostaną środki przede wszystkim na projekty dotyczące zarządzania odpadami gospodarczymi i produkcyjnymi oraz zarządzania i dystrybucji wody pitnej. Część unijnych pieniędzy będzie można wykorzystać na poprawę jakości powietrza oraz zapobieganie i kontrolę zanieczyszczeń. Władze samorządowe mogą się też starać ośrodki na promocję bioróżnorodności i ochrony natury w swoim regionie, a także na promocję czystego transportu miejskiego.
Liczymy, że rozwój polskich regionów przy wykorzystaniu unijnych funduszy dokonywać się będzie z korzyścią dla środowiska naturalnego. Chcąc sprawnie pozyskać środki na inwestycje środowiskowe, samorządy już teraz powinny pomyśleć o niezbędnej dokumentacji. Pomocna może okazać się strona internetowa www.funduszestrukturalne.gov.pl, na której zamieszczony jest zakres studium wykonalności dla poszczególnych priorytetów POIiŚ.
