Takie rozwiązanie wprowadziły obowiązujące od 1 września 2010 r. [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=1D809A13517877C26F456CD95D821C7C?id=363357]przepisy ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (DzU nr 148, poz. 991).[/link]
Porządkuje ona zasady ustalania opłat za usługi świadczone przez publiczne przedszkola.
[srodtytul]Rozdział kompetencji[/srodtytul]
Nowelizacja zmienia przede wszystkim treść art. 5c pkt 1 ustawy o systemie oświaty (dalej: ustawa), określając, jakie zadania z zakresu oświaty przypadają do realizacji radzie gminy (powiatu, sejmikowi województwa). Są to zadania wymienione w art. 5 ust. 9, art. 6 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 7a ust. 4 i ust. 6 pkt 4, art. 7c ust. 1 pkt 4, art. 7d, art. 14 ust. 5, art. 58 ust. 6, art. 59 ust. 1 oraz art. 62 ust. 1 i 5 ustawy. To zatem rada m.in.:
- powołuje jednostki obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół i przedszkoli,
- ustala bezpłatny czas nauki, opieki i wychowania w przedszkolu, z zastrzeżeniem, że nie może on być krótszy niż pięć godzin dziennie,
- składa wniosek o utworzenie międzynarodowego oddziału szkolnego w podstawówce lub gimnazjum.
Do zadań rady gminy należy również (znowelizowany art. 14 ust. 5 ustawy) ustalanie wysokości opłat za świadczenia udzielane przez przedszkole publiczne w czasie przekraczającym wymiar zajęć bezpłatnych.
Rada posiada także kompetencje do ustalania opłat za zajęcia przekraczające wymiar bezpłatnego nauczania w publicznych innych formach wychowania przedszkolnego (czyli placówkach publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego).
Jak natomiast wynika z treści zmienionego art. 14 ust. 6 ustawy, do opłat za korzystanie z wyżywienia w przedszkolach publicznych oraz publicznych innych formach wychowania przedszkolnego stosuje się odpowiednio art. 67a ustawy, czyli przepis określający zasady odpłatności za wyżywienie w szkołach.
[srodtytul]Nie o wszystkim decyduje rada [/srodtytul]
W celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań opiekuńczych, w szczególności wspierania prawidłowego rozwoju uczniów, szkoła może zorganizować stołówkę. [b]Korzystanie z wydawanych posiłków nie jest jednak bezpłatne. Rodzice uczniów mają bowiem obowiązek wnoszenia opłat za posiłki, oczywiście tylko gdy zdecydują, że ich dziecko będzie serwowane w szkole obiady spożywać.[/b]
Jak wynika z art. 67a ust. 3 ustawy, warunki korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokość opłat za posiłki, ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę. W przypadku placówek prowadzonych przez gminy (inne jednostki samorządu terytorialnego) organem, z którym w porozumieniu ma działać dyrektor szkoły czy przedszkola, nie jest jednak rada.
Przesądza o tym art. 5c pkt 3 ustawy, który wprost wskazuje, że ze strony organu prowadzącego odpowiedzialny za realizację zadań wymienionych w art. 67a ust. 3, 5 i 6 ustawy jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), a także starosta oraz marszałek województwa.
Oznacza to, że [b]rada gminy nie może podjąć uchwały określającej zasady korzystania ze szkolnych czy przedszkolnych stołówek ani też opłaty pobierane za wydawane tam posiłki. [/b]Decyduje o tym bowiem dyrektor placówki w porozumieniu z wójtem (starostą, marszałkiem).
Zaznaczyć trzeba, że rada gminy nie ma również uprawnień do zwalniania rodziców (uczniów) z całości lub części opłat za serwowane w szkole (przedszkolu) posiłki. Zgodnie bowiem z treścią art. 67a ust. 5 w zw. z art. 5c pkt 3 ustawy prawo to przysługuje wójtowi (staroście albo marszałkowi).
Jak natomiast wynika z jej art. 67a ust. 6, wójt (starosta czy marszałek) może kompetencję do stosowania ulg i zwolnień w opłatach za posiłki scedować na dyrektora szkoły (przedszkola), w której stołówka funkcjonuje.
[srodtytul]Jest czas na zmiany[/srodtytul]
Ustawodawca, zmieniając przepisy precyzujące zasady odpłatności za świadczenia realizowane przez publiczne przedszkola, pozostawił gminom odpowiedni czas na zmianę obowiązujących na ich terenach regulacji.
Jak bowiem wynika z art. 2 ustawy z 5 sierpnia 2010 r., dotychczasowe uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 września 2010 r. zachowują moc do czasu wydania nowych uchwał, nie dłużej jednak niż do 31 sierpnia 2011 r.
Na dostosowanie prawa miejscowego samorządy mają okrągły rok.
[ramka][b]Uwaga [/b]
Do opłat wnoszonych za korzystanie przez uczniów z posiłku w stołówce nie wlicza się wynagrodzeń pracowników i składek naliczanych od tych wynagrodzeń oraz kosztów utrzymania stołówki.[/ramka]