To stanowisko ucieszy wszystkie gminy i powiaty, które mają obowiązek utrzymywania jednostek straży pożarnej. Do tej pory organy podatkowe konsekwentnie odmawiały im prawa do obniżonej stawki VAT przy zakupie towarów ochrony przeciwpożarowej z przeznaczeniem dla straży pożarnej. W ich ocenie jeżeli zamawiającym taki towar jest gmina, a nie straż pożarna, to dostawa powinna być opodatkowana podstawową stawką VAT. Ostatecznie jednak tę profiskalną interpretację skrytykował Naczelny Sąd Administracyjny (sygnatura akt I FSK 1139/10).
Oddalając skargę kasacyjną organu podatkowego, sąd ten zauważył, że ustawodawca objął obniżoną stawką dostawę określonych towarów wymienionych w załączniku do ustawy o VAT dla jednostek ochrony przeciwpożarowej, przeznaczonych na jej cele. Sąd kasacyjny nie podzielił stanowiska fiskusa, że preferencyjna stawka podatku nie ma zastosowania, gdy na fakturze jako zamawiający widnieje gmina.
- Na gminie ciąży ustawowy obowiązek finansowania działalności jednostek ochrony przeciwpożarowej - podkreśliła sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego Maria Dożynkiewicz.
W takiej sytuacji zdaniem sądu nie można pozbawiać jej prawa do obniżonej stawki VAT. Za korzystną dla samorządów interpretacją w ocenie sądu kasacyjnego przemawia nawet wykładnia gramatyczna przepisów ustawy o VAT. Zgodnie bowiem z ich treścią preferencja podatkowa ma zastosowanie do zakupu określonych towarów przeznaczonych dla określonej jednostki, czyli straży pożarnej. Ona nie musi być bezpośrednim nabywcą. Jeżeli jest wyraźny przepis, który nakłada na gminę konkretny obowiązek w zakresie finansowania jednostek straży pożarnej, i z faktury jasno wynika, że zakup jest dokonywany na ich rzecz, to fiskus nie może odmawiać prawa do obniżonej stawki.
Wykładnia dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny ma zasadnicze znaczenie nie tylko dla gmin. Rozwiąże także problemy firm sprzedających środki ochrony przeciwpożarowej. Część z nich z obawy przed problemami z fiskusem stosowała dotychczas stawkę podstawową VAT. Gminy zaś, nie zgadzając się z niekorzystną dla nich interpretacją, wybierały oferty tych, które stosowały stawkę obniżoną.
