Rada Miejska w Elblągu podjęła w 2012 r. uchwałę w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół, przedszkoli i placówek oświatowych oraz zakresu i trybu kontroli prawidłowości ich wykonywania. Centrum Nauki i Biznesu Żak sp. z o.o. w Łodzi, prowadzące w całym kraju sieć szkół niepublicznych, zaskarżyło ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
Nie wystarczy zgłosić
Zaatakowało głównie punkt załącznika przewidujący, że rozliczenie dotacji następuje na podstawie informacji o wydatkach bieżących, na które wykorzystano pieniądze. W opinii spółki dotacje powinny być przyznane na każdego ucznia, a ich rozliczenie nastąpić poprzez podanie faktycznej liczby uczniów. Nie ma podstaw do zobowiązywania podmiotu dostającego dotację do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej dotacji oraz wydatków z tych środków. Rada miejska mogła określić tylko tryb i zakres, a nie zasady kontroli wydatkowania dotacji. Ustawa o systemie oświaty nie przewiduje sporządzania w trakcie kontroli odpisów lub wyciągów z dokumentów. Wyniki kontroli nie mogą też być podstawą do wszczęcia postępowania o zwrot dotacji.
W odpowiedzi na skargę Rada stwierdziła, że udzielanie wyjaśnień czy sporządzanie fotokopii dokumentów są elementem kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji.
– Pojawiły się niekorzystne zjawiska. Wystarczyło zgłosić we wrześniu liczbę uczniów i już były pieniądze. Liczba uczniów rosła i okazało się, że w 2011–2013 r. kwoty dotacji miasta dla dwóch niepublicznych liceów uzupełniających wyniosły przeszło 2 mln zł. Tymczasem do matury przystąpiło po jednym słuchaczu z każdej, a żaden nie zdał – mówi radca prawny Mstysław Biłyj, pełnomocnik Rady Miejskiej w Elblągu. Jego zdaniem mnożeniu tzw. martwych dusz sprzyjają pozorni uczniowie, którym okres nauki przedłuża pobieranie dodatków rodzinnych i renty, zapewnia zniżki na komunikację.
Rada kontroluje
WSA w Olszynie nie miał wątpliwości, że skarga jest nieuzasadniona. Nie miał ich też Naczelny Sąd Administracyjny i oddalił skargę kasacyjną Centrum Nauki i Biznesu Żak.
