Decyzja zezwalająca na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej nie może działać wstecz

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie spółka przekonywała, że starosta mógł zakwalifikować działalność firmy jako poszukiwanie lub rozpoznawanie złoża. Wtedy, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, można wydać decyzję z mocą wsteczną.

Władze nie mogą legalizować bezprawia, które powstało przed wydaniem decyzji

Spór, który z WSA przeniósł się do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zogniskował się na ocenie, czy zezwolenie na odrolnienie można było wydać z mocą wsteczną. Oba sądy uznały, że nie. Powołały się na art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przepis ten legalizuje działania na gruntach rolnych podejmowane przed uzyskaniem zezwolenia na ich odrolnienie, ale tylko w razie konieczności działań interwencyjnych (np. z powodu klęsk żywiołowych) oraz poszukiwania lub rozpoznawania określonych złóż minerałów. Grunty, których dotyczył wniosek spółki, nie mieściły się w takich wyjątkach. Z decyzji koncesyjnej wynika, że dotyczy ona wydobycia kruszywa, a nie jego poszukiwania. Starosta nie mógł więc wydać decyzji sankcjonującej wstecz działania wydobywcze przed odrolnieniem terenu.

Takie decyzje legalizowałyby stan bezprawia, który powstał wcześniej. Wyłączenie gruntów z produkcji rolnej w związku z wydobywaniem kruszywa może nastąpić jedynie po uzyskaniu prawa do tego wyłączenia, a nie wstecz – stwierdził WSA, oddalając skargę kasacyjną spółki.

Skutki błędnej decyzji starosty obciążą oczywiście spółkę. Wobec stwierdzenia jej nieważności firma może zostać zobowiązana do zapłacenia wysokich kar za eksploatację gruntów rolnych bez ich wyłączenia z produkcji rolnej. 20 lipca 2015 r., a więc jeszcze przed wyrokiem NSA, ukazało się ogłoszenie o postawieniu spółki z o.o. Super-Krusz z Koszyc w stan likwidacji.