W toku wykonywania budżetu wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd (powiatu i województwa) może dokonywać zmian w planie dochodów i wydatków jednostki samorządu terytorialnego.

Jakiego rodzaju zmiany mogą być samodzielnie przez organ wykonawczy wprowadzane, tego można dowiedzieć się z art. 257 pkt 1 – 4 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=5C5BD9E53E5089EEC97CA3C307E2F622?id=180304]ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (DzU nr 157, poz. 1240 ze zm.)[/link].

Ponadto, jak wynika z treści art. 258 ust. 1, zmiany w budżecie organ wykonawczy może wprowadzać również na podstawie upoważnienia udzielonego przez właściwą radę lub sejmik. Upoważnienie to może wynikać wprost z uchwały budżetowej albo z odrębnego aktu.

[srodtytul]Samodzielnie lub z upoważnienia[/srodtytul]

Zgodnie z treścią art. 257 organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego może samodzielnie wprowadzać do budżetu zmiany planu:

- dochodów i wydatków związanych ze zmianą kwot lub uzyskaniem dotacji przekazywanych z budżetu państwa, z budżetów innych jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych;

- dochodów jednostki samorządu terytorialnego, wynikających ze zmian kwot subwencji w wyniku podziału rezerw subwencji ogólnej;

- wydatków jednostki samorządu terytorialnego w ramach działu w zakresie wydatków bieżących, z wyjątkiem zmian planu wydatków na uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej;

- dochodów i wydatków jednostki samorządu terytorialnego związanych ze zwrotem dotacji otrzymanych z budżetu państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego.

Natomiast na podstawie upoważnienia udzielonego przez organ stanowiący gminy (powiatu, województwa), wójt (zarząd) może dokonywać innych zmian w planie wydatków niż określone w art. 257, z jednym wyjątkiem. Upoważnienie to nie może obejmować prawa do dokonywania przenoszenia wydatków między działami budżetu.

Ponadto udzielone przez radę (sejmik) upoważnienie może dotyczyć przekazywania niektórych uprawnień do dokonywania przeniesień planowanych wydatków innym jednostkom organizacyjnym jednostki samorządu terytorialnego.

Jak również przekazania uprawnień innym jednostkom organizacyjnym jednostki samorządu terytorialnego do zaciągania zobowiązań z tytułu umów, których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z których wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy.

[srodtytul]Uposażenia i wynagrodzenia[/srodtytul]

Jak wynika z przytoczonych przepisów, z woli ustawodawcy organ wykonawczy może – samodzielnie – dokonywać zmian wydatków bieżących (art. 257 pkt 3 ustawy o finansach publicznych). Jednocześnie uprawnienie to zostało ograniczone w stosunku do wydatków przeznaczonych w planie finansowym na uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy, z zastrzeżeniem, że dokonywanie zmian w tym planie jest możliwe, o ile przepisy odrębne tak stanowią.

Zdaniem kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy takim przepisem może być chociażby art. 258 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. W konsekwencji wójt (zarząd) może – zgodnie z wolą wyrażoną w udzielonym mu przez radę (sejmik) upoważnieniu – dokonywać zmian w planie wydatków bieżących również na uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy. Jedynym ograniczeniem jest dokonywanie tych zmian w ramach działu klasyfikacji budżetowej.

[srodtytul]Wydatki majątkowe[/srodtytul]

Działania wójta (zarządu) wynikające z otrzymanego na mocy art. 258 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych upoważnienia nie mogą naruszać ograniczeń wynikających z przepisów ustaw ustrojowych. W szczególności z art. 18 ust. 1 pkt 9 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=8703D4A72BA9DB7EB9853BD8AF75F6DF?id=163433]ustawy o samorządzie gminnym[/link] i jego odpowiedników w ustawach [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=CCEBBB33DB598258DDD9A2D26879B58C?id=163434]o samorządzie powiatowym[/link] i [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=8F8941FE3D2B511695A038747B02CD30?id=163432]samorządzie województwa[/link] (art. 12 pkt 8 oraz art. 18 pkt 19).

Przepisy te stanowią, że kompetencja do podejmowania uchwał w sprawach majątkowych, przekraczających zakres zwykłego zarządu, przynależy organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego.

W konsekwencji wójt (zarząd) posiadający upoważnienie do dokonywania zmian w wydatkach majątkowych może zwiększać lub zmniejszać wydatki na zadania inwestycyjne ujęte w planach tylko w ramach zwykłego zarządu. Nie może zatem podjąć działań zmierzających do utworzenia lub likwidacji zadania inwestycyjnego. Czynności te przekraczają bowiem zakres zwykłego zarządu i należą do kompetencji właściwej rady (sejmiku).

[ramka][b]Uwaga[/b] Upoważnienie udzielone na podstawie art. 258 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych nie daje wójtowi kompetencji do przenoszenia wydatków na uposażenia i wynagrodzenia z rezerwy ogólnej.[/ramka]

[ramka][b]Inwestycje wieloletnie[/b]

Upoważnienie udzielone przez organ stanowiący nie może dotyczyć również dokonywania przez wójta zmian wydatków majątkowych na zadania inwestycyjne objęte wieloletnimi programami inwestycyjnymi. Wyłączna kompetencja ich uchwalania i zmiany przynależy bowiem do rady (gminy, powiatu) bądź sejmiku województwa.[/ramka]