Samorządy mają największe problemy z wadium. Popełniają błędy zarówno przy określaniu zasad jego wnoszenia, jak i zwrotu lub zatrzymywania. W 2014 roku regionalne izby obrachunkowe wykryły 112 związanych z tym omyłek. Jak podkreślał także Mateusz Winiarz, zastępca prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie (podczas konferencji na temat kontroli w systemie zamówień publicznych organizowanej przez UZP), 112 nieprawidłowości dotyczyło nieustalenia lub niewłaściwego ustalenia wartości zamówienia. Samorządy mają także problemy z protokołem. 108 wykrytych błędów polegało na tym, że w ogóle go nie przygotowano lub sporządzono nieprawidłowo.

Niejasne przepisy

– Kwestie wadium, ustalania wartości zamówienia czy też sporządzania protokołu nie są na tyle skomplikowane, by musiały sprawiać aż takie problemy samorządom – mówi Wojciech Hartung, ekspert zajmujący się zamówieniami publicznymi w kancelarii Domański Zakrzewski Palinka. – Wydaje mi się, że problemem mogą tu być nie do końca jasne przepisy. Dla przykładu kwestie wadium są często przedmiotem orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej, a nawet sądów okręgowych. Zdarzają się rozbieżności np. dotyczące kwestii sposobu składania wadium przez konsorcjum. Są orzeczenia, zgodnie z którymi w takiej sytuacji wystarczy złożenie wadium przez lidera takiej grupy. Zgodnie z innymi – nie jest to wystarczające. Tego typu wątpliwości mogą utrudniać pracę także samorządom – zwraca uwagę Hartung.

Na niejasności przepisów dotyczące właśnie m.in. wadium zwraca uwagę także Włodzimierz Dzierżanowski, prezes Grupy Doradczej Sienna, były wiceprezes Urzędu Zamówień Publicznych.

– Jest spory kłopot z ustaleniem rozumienia tych przepisów. Chodzi nie tylko o orzecznictwo dotyczące kwestii składania wadium przez konsorcjum. Niestabilne poglądy z kolei prezesa UZP dotyczą m.in. tego, czy można wnosić kopię potwierdzającą złożenie wadium ( np. gwarancji bankowej), czy musi to być oryginał. Zmieniają się też poglądy na temat tego, czy ważność wadium może być przedłużona w sposób dorozumiany, czy też musi być w odpowiednim terminie formalnie złożony dokument – mówi Dzierżanowski.

Prezes Dzierżanowski zwraca uwagę, że mimo tego, iż aż tak bardzo nie wykazały tego wyniki kontroli regionalnych izb obrachunkowych, samorządy mogą mieć takie problemy, jak większość zamawiających – np. z określeniem trybu postępowania. Powszechne bowiem jest zbyt częste stosowanie trybu zapytania o cenę i z wolnej ręki.

Z danych rio wynika, że w 27 przypadkach stwierdzono niewłaściwe zastosowanie trybu innego niż przetarg nieograniczony i ograniczony. Wśród częściej wykrytych błędów pojawiają się także naruszenia obowiązku zamieszczenia ogłoszeń o udzielonym zamówieniu i o zawarciu umowy (74 wykryte nieprawidłowości), niewłaściwe ustalania lub pobierania zabezpieczenia należytego wykonania umowy (71).

Coraz mniej błędów

Z prezentacji wiceprezesa Winiarza ( liczby te są wskazane w sprawozdaniu z działalności regionalnych izb obrachunkowych) wynika także, że na 14 035 nieprawidłowości wykrytych przez rio 1517 dotyczy zamówień publicznych. Liczba wykrywanych przez te jednostki błędów dotyczących zamówień jednak maleje. W 2013 r. było ich 1650, w 2012 – 1830, w 2011 – 1908.

masz pytanie, wyślij e-mail do autorki, k.borowska@rp.pl

Problemy z informowaniem

- 112 nieprawidłowe określenie zasad wnoszenia wadium lub zwrotu i zatrzymania wadium

- 112 nieustalenie lub niewłaściwe ustalenie wartości zamówienia

- 108 niesporządzenie lub nieprawidłowe sporządzenie protokołu postępowania

- 74 naruszenie obowiązku zamieszczania ogłoszeń o udzielonym zamówieniu i o zawarciu umowy

- 71 błędy w ustaleniu lub pobieraniu zabezpieczenia należytego wykonania umowy

- 68 niewzywanie wykonawców do uzupełnienia dokumentów i pełnomocnictw

- 66 błędy przy informowaniu o wynikach postępowania

- 57 nieprawidłowe sporządzenie ogłoszenia

- 47 nieprawidłowości w warunkach udziału w postępowaniu

- 45 nieprawidłowości przy określeniu przedmiotu zamówienia