Nowy sędzia Trybunału Konstytucyjnego: wyrok TSUE nie legalizuje neosędziów

Wyrok TSUE ws. neosędziów. Sama wadliwość powołania nie wystarczy do wyłączenia sędziego

Unijny Trybunał wydał we wtorek orzeczenie odpowiadając na pytanie prejudycjalne Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto. Sąd ten zapytał TSUE jeszcze w 2021 r., czy taki jednoosobowy skład orzekający sądu powszechnego, w którym zasiada osoba powołana na stanowisko sędziego w upolitycznionej procedurze, spełnia unijny wymóg sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy. A gdyby się okazało, że przy obsadzie sądu doszło do naruszenia prawa, to czy ów neosędzia powinien być odsunięty od orzekania z mocy samego prawa, czy też należy rozważyć inne okoliczności konkretnej, rozpoznawanej przez nią sprawy.

W odpowiedzi na to pytanie Wielka Izba TSUE stwierdziła, że nieprawidłowość, której dopuszczono się przy powołaniu sędziego, nie wystarczy sama w sobie, aby stwierdzić, że sędzia ten nie jest niezawisły, ponieważ konieczna jest całościowa ocena wszystkich okoliczności towarzyszących powołaniu tego sędziego. Według unijnego Trybunału udział neoKRS w procedurze powołania sędziego to za mało, żeby wyłączyć tego sędziego.

Wskazano przy tym, że sądy krajowe muszą mieć możliwość kontroli zgodności z prawem procedury powołania oraz sprawdzenia, czy dany sędzia spełnia wymóg niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy.

TSUE we wtorkowym orzeczeniu wskazał też, że Polska powinna ustanowić ramy normatywne pozwalające ocenić – przy uwzględnieniu charakteru i wagi nieprawidłowości popełnionych w trakcie procedury powoływania sędziów – możliwość dalszego wykonywania zadań przez osoby wadliwie powołane na stanowiska sędziowskie.