Trybunał Konstytucyjny uznał właśnie, że obowiązujące od 2021 r. przepisy w sposób sprzeczny z konstytucją pominęły osoby, które na emeryturę przeszły w czerwcu. Ich świadczenie, z uwagi na zawiłe przepisy o waloryzacji rent i emerytur, było niższe niż emerytów z innych miesięcy.
Kosztowne wyroki
W sprawie „czerwcowych emerytów” interweniował m.in. rzecznik praw obywatelskich. Teraz TK przyznał rację tym zarzutom. Realizacja tego orzeczenia oznaczać będzie dla budżetu państwa w latach 2024–2033 dodatkowy wydatek sięgający 2,8 mld zł. A niedawno TK nakazał odmrożenie pensji sędziów – ten werdykt jest wart 500 mln zł.
Problem jednak w tym, że w środowym, pięcioosobowym składzie TK zasiadał Justyn Piskorski wybrany na zajęte miejsce sędziowskie – jeden z trzech trybunalskich dublerów. Dla niektórych ekspertów oznacza to, że wyrok TK z jego udziałem jest nieważny i nie rodzi skutków prawnych.
Czytaj więcej
Anulowanie wyroków w składach z tzw. dublerami musiałoby dotyczyć wszystkich orzeczeń. Eksperci widzą jednak rozwiązania, które mimo wyeliminowania...
Obecna sejmowa większość mówi o przyjęciu uchwał dotyczących pozbawienia skutków prawnych wyboru trzech dublerów na sędziów Trybunału. Najbardziej jest za tym PO, ale bez zgody swych koalicjantów nie chce tego przeprowadzać. Trwają uzgodnienia i analizy prawne.
– Skoro demontaż państwa prawa zaczął się od nieprzyjęcia ślubowania legalnych sędziów i wyboru dublerów, od tej sprawy należy zacząć. Aby dać czytelny sygnał, że zachowania niepraworządne nie będą tolerowane – mówi „Rz” Jerzy Stępień, były prezes TK.
A co z dublerskimi wyrokami? – Jeśli Sejm czy jakiś inny organ uznałby, że wybór trzech sędziów TK na miejsca już obsadzone był nieważny, to konsekwentnie należałoby „anulować” wyroki wydane z ich udziałem. I to wszystkie – mówi mec. Artur Nowak, partner w DZP.
A zatem także te korzystne dla obywateli. Michał Roszkowski, radca prawny i doradca podatkowy w Accero, wśród takich rozstrzygnięć wymienia choćby to ws. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu czy dotyczące podatku od nieruchomości. Dublerską skazą jest też obarczone wydane niedawno orzeczenie, dzięki któremu miały spaść opłaty za garaże w blokach mieszkalnych.
Czytaj więcej
Donald Tusk może w przyszłości wykorzystać słabość TK, jaką jest problem z legalnością prezesury Julii Przyłębskiej.
Jak podkreśla dr Tomasz Zalasiński, ekspert prawny Fundacji Batorego, która przygotowała projekt nowej ustawy o TK, jeśli parlament uzna, że Trybunał dobrze rozwiązał problem konstytucyjny, może dokonać zmiany ustawodawczej.
Nie do podważenia
– Konstytucja nie przewiduje żadnej sytuacji, w której jakikolwiek organ państwa mógłby uznać, że nie ma wyroku TK mającego moc powszechnie obowiązującą. Za dorobek demokracji uważano odejście od sejmowego weta wobec wyroku TK. Każda reforma Trybunału wymaga ustawy, a nie uchwały. Tak samo jak próba usunięcia jakiegokolwiek sędziego – mówi natomiast „Rz” prof. Ryszard Piotrowski, konstytucjonalista z UW.
—wsp. olat, psz, mik
