Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie działanie podjęła Polska w związku z umową handlową Mercosur?
- Na jakich przesłankach opiera się polska skarga dotycząca porozumienia z Mercosurem?
- Jakie zastrzeżenia proceduralne i kompetencyjne są podnoszone w kontekście tej umowy?
- Kto domaga się zaskarżenia umowy i jakie środowiska wywierają presję polityczną?
– Dotrzymujemy słowa! Rada Ministrów przyjęła wniosek o skierowanie umowy Mercosur do Trybunału Sprawiedliwości UE. Oznacza to, że Polska składa skargę na umowę Mercosur do TSUE! – napisał na portalu X wicepremier i minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz.
Czytaj więcej
Stefan Krajewski, minister rolnictwa, zapowiedział, że Polska złoży skargę do TSUE na umowę z Mercosurem. To jednak nic nie zmieni, Mercosur wejdzi...
Polityk dodał, że rząd „od wielu miesięcy realnie działa w tej sprawie". – Wywalczyliśmy już klauzule bezpieczeństwa dla rolników oraz będziemy pilnować, by na polskich stołach była żywność najlepszej jakości. To są konkrety! – napisał prezes PSL.
To potwierdzenie zapowiedzi Stefana Krajewskiego, ministra rolnictwa, który 24 kwietnia informował, że rząd zdecydował o złożeniu skargi do Trybunału Sprawiedliwości w Strasburgu w sprawie umowy Mercosur. Podczas tej konferencji, dopytywany przez dziennikarzy minister rolnictwa przyznał jednak, że skarga jeszcze nie powstała. – Skarga nie jest jeszcze złożona, współpracujemy, żeby ona miała jak najlepszy kształt – mówił blisko dwa tygodnie temu minister rolnictwa.
Warto zwrócić uwagę, że w dzisiejszej deklaracji wicepremiera – także nie ma informacji, że skarga już trafiła do TSUE. Na razie rząd przyjął wniosek o skierowanie umowy do TSUE.
Czytaj więcej:
Umowa z Mercosur wejdzie w życie już za miesiąc. Podobną błyskawicznie negocjuje też Kanada, by zmniejszyć uzależnienie od handlu z USA. Ale bez ws...
Pro
Czego ma dotyczyć skarga na Mercosur?
Wicepremier nie poinformował, czego dokładnie ma dotyczyć skarga. Nieco więcej informacji przekazał w tym względzie przed dwoma tygodniami Stefan Krajewski, minister rolnictwa: – Nie zgadzamy się na sposób procedowania tej umowy, że ta umowa negocjowana od 1999 r. została później za rządów naszych poprzedników rozdzielona na dwie części, polityczną i handlową – mówił wtedy Krajewski. Dodał też, że wraz z resortem zdrowia zostało opracowane rozporządzenie, które chroni polskich konsumentów przed produktami, które mogłyby zawierać pozostałości pestycydów zakazanych na terenie Unii Europejskiej, a podległe resortowi rolnictwa służby prowadzą kontrole jakości towarów, które wjeżdżają do Polski.
Tu warto jednak dodać, że – tymczasowa umowa z Mercosurem już działa od tygodnia i w praktyce w handlu nie zdążyła nic zmienić. Żaden z analityków rynku rolno-spożywczego nie spodziewa się, by do Polski trafiała masowo żywność złej jakości z krajów Mercosuru.
Alerty RASFF faktycznie zdarzają się na temat wołowiny z Brazylii czy innych krajów Mercosuru, jednak alerty na temat żywności z Polski – zdarzają się tam dużo częściej, np. w tym roku było ich już ponad 70.
Czytaj więcej
Polska żywność ponownie znalazła się pod lupą unijnego systemu wczesnego ostrzegania RASFF. Od początku 2026 r. zgłoszono już 73 alerty – dotyczące...
O co chodzi ze skargą Polski do TSUE?
Termin na złożenie skargi mija w maju. Dlaczego Polska składa skargę akurat na umowę z Mercosurem, jedną z ponad 40 umów o wolnym handlu? Skrócona odpowiedź brzmi – bo może, jako państwo członkowskie UE, kwestionować akty prawne Unii przed Trybunałem Sprawiedliwości, w tym decyzje Rady UE lub Komisji Europejskiej.
Polski rząd chce oprzeć skargę prawdopodobnie na dwóch argumentach – zagrożeniu dla polskiego rolnictwa, a także dla bezpieczeństwa żywnościowego, z uwagi na różne standardy produkcji w krajach Ameryki Południowej. Według doniesień prasowych, chcemy też wskazać na uchybienia proceduralne i kompetencyjne, zaskarżyć możliwość częściowego stosowania umowy od 1 maja 2026 r. jeszcze przed pełną ratyfikacją, czyli właśnie to tymczasowe porozumienie, które weszło w życie 1 maja. Polska kwestionuje podział umowy na część polityczną i handlową oraz to, że Komisja Europejska przekracza swoje kompetencje.
Argumenty zagrożenia dla rolnictwa i bezpieczeństwa są raczej kwestionowane przez ekspertów, którzy wskazują też, że tutaj jest spora rola polityków oraz Komisji Europejskiej, by dopilnować kontroli jakości na granicach UE, by na rynek europejski faktycznie trafiała żywność spełniająca wysokie europejskie standardy.
Czytaj więcej
Utrata rządów zmieniła opinie polityków PiS na temat Mercosuru. Inne są dziś oceny umowy handlowej i opinie wygłaszane również przez Janusza Wojcie...
Jednak w tle są naciski rolników, czyli wyborców. W Polsce jest 1,2 indywidualnych gospodarstw rolnych, a rolnicy są ogólnie bardzo przeciwni Mercosurowi. Nastroje chętnie podburzają politycy aktualnej opozycji, mimo że w czasach rządów Zjednoczonej Prawicy odbywały się spotkania w sprawie Mercosuru oraz wizyty rządów państw Mercosuru w Polsce i nie było wtedy mowy o protestowaniu przeciwko tej umowie.
Umowa była opracowywana także w czasie, gdy komisarzem rolnictwa był Janusz Wojciechowski. Zgoda polityczna co do zawarcia porozumienia została zawarta tuż po jego odejściu z tego urzędu, a Wojciechowski jeszcze jako komisarz w wywiadach popierał tę umowy. Dziś często publikuje opinie na portalu X krytykujące umowę z Mercosurem i podburzające rolników do sprzeciwu wobec polityki rządu.
