Są jednak wspólnoty, zakony, w których, gdy ktoś umiera, nie ma rozpaczy, ale radość.

Istotnie. W niedzielę w naszym hospicjum zmarł jeden z pallotynów. Wieczorem, ubrani w białe, a nie fioletowe szaty liturgiczne, odprawialiśmy eucharystię jako dziękczynienie za jego życie. Dzisiaj w liturgii zwraca się uwagę, by w śmierci bliskich bardziej doszukiwać się elementów nadziei, radosnego spotkania tego człowieka z Bogiem, a nie tylko smutku. Myślę, że kazania powinny mocniej podkreślać dwa wymiary odczuwania śmierci bliskich: nieuniknionego uczucia straty oraz nadziei na jego spotkanie z Bogiem.

1 listopada poprzedza wywodzące się z pogaństwa święto Halloween, które ze śmierci kpi, bawi się nią, ironizuje. Może to jest właściwe podejście? Może tego brakuje chrześcijanom?

Być może komuś może to pomóc, ale ja na co dzień obserwuję osoby w fazie umierania. I wiem, że jest to zbyt ważny moment, choćby z tego powodu, że w sensie filozoficznym dopełniają się w nas wszystkie akty poznawcze, żeby go bagatelizować, zamieniać w zabawę. Myślę, że taka zabawa ze śmiercią to rodzaj ucieczki, która nie wzywala, ale jest rodzajem narkotyku, który przesłania znaczenie śmierci.