Kryzys żywnościowy ogarnia Rosję. Załamanie produkcji, bankructwa przetwórni

Rosja produkuje mniej cukru, bo zbiera mniej buraków cukrowych. A zbiera ich mniej nie z powodu niesprzyjającej aury, ale w efekcie wymuszonego wojną, skutkującą sankcjami, przejścia rolników na nasiona krajowe. Jak wynika z szacunków rosyjskiego Instytutu Badań nad Rynkiem Rolnym (IKAR), plony z krajowych nasion okazały się o 20–30 proc. niższe od plonów z surowca importowanego. W zeszłym roku rosyjscy rolnicy zebrali 44 mln ton buraków cukrowych, czyli prawie 10 proc. mniej niż rok wcześniej.

Produkcja oleju słonecznikowego, podstawowego tłuszczu w rosyjskiej kuchni, zmniejsza się z kolei z powodu strat w produkcji. Jak wyjaśniał w marcu Michaił Malcew, dyrektor wykonawczy Związku Producentów Oleju i Tłuszczu, bardziej opłacalna stała się sprzedaż zbiorów słonecznika na eksport w postaci nieprzetworzonej. W kraju ceny detaliczne oleju nie pokrywają kosztów producentów, bo sprzedawcy detaliczni nie ryzykują ich podniesienia pod presją władz. Co najmniej dwie fabryki oleju słonecznikowego w Rosji wstrzymały już produkcję na początku roku z powodu problemów finansowych.

Produkcja mąki również stała się nieopłacalna. Branża ucierpiała wskutek wysokiej głównej stopy procentowej Banku Rosji i zmniejszenia wsparcia państwa – powiedział dyrektor generalny IKAR Dmitrij Ryłko. W lutym Związek Przedsiębiorców Mącznych i Zbożowych ostrzegł resort rolnictwa przed groźbą masowych bankructw, w związku ze wzrostem oprocentowania kredytów do 25 proc. w skali roku i więcej. Dwa miesiące później, w kwietniu, grupa spółek Grain Holding, jeden z największych producentów mąki i chleba w kraju, stanęła na krawędzi bankructwa.

Rosjanie w poszukiwaniu ziemniaków. Pogłębia się kryzys żywnościowy

„The Moscow Times” przypomina, że od początku wojny Rosja doświadczyła już trzech tąpnięć żywnościowych: w 2023 r. ceny jaj gwałtownie wzrosły; w 2024 r. masło stało się najdroższe od 17 lat, a w 2025 r. z powodu słabych zbiorów ceny ziemniaków skoczyły w maju o 173 proc. rok do roku i pobiły rekordy w 23-letnich statystykach Rosstatu.

Rosjanie wykupili większość białoruskiej produkcji ziemniaczanej, co skutkowało skokiem cen na samej Białorusi. Sieci handlowe zaczęły kupować ziemniaki w Chinach i Mongolii. Władze rosyjskiej enklawy wewnątrz Unii – obwodu królewieckiego – wprowadziły zakaz eksportu własnych ziemniaków poza granice obwodu.

Jak przyznał pod koniec maja Dmitrij Patruszew, rosyjski wicepremier i jeden z najbliższych dworzan Putina, działania rządu mające na celu regulację rynku żywności okazały się „spóźnione”. W tej sytuacji zdumienie ekonomistów budzą dane Rosstatu na temat inflacji. Według tej instytucji, w stosunku do grudnia 2024 r. ceny żywności w kwietniu wzrosły o… 3,1 proc.