W takim przypadku w tytule wykonawczym należy zastrzec, że nie uprawnia on do wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji – stwierdził w czwartkowej uchwale Sądu Najwyższego w składzie sędziowskim Dariusz Zawistowski, Dariusz Dończyk i Monika Koba.

Czytaj więcej

Do odrzucenia zażalenia wystarczy jeden sędzia. Uchwała SN

Wniosek nabywcy wierzytelności został oddalony

Tytuł wykonawczy to wyrok lub nakaz opatrzony nadto klauzulą wykonalności, która pozwala go egzekwować.

Referendarz sądowy w SO we Wrocławiu oddalił wniosek nabywcy wierzytelności zasądzonej nakazem zapłaty o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi na rzecz tego nabywcy.

Przepisy kodeksu postępowania cywilnego

Zgodnie bowiem z art. 788 par. 3 k.p.c. sąd odmawia nadania klauzuli wykonalności, jeżeli wszczęcie lub dalsze prowadzenie egzekucji przewiduje art. 8041 i art. 8042 k.p.c.

Pierwszy przepis przewiduje, że w razie przejścia egzekwowanego uprawnienia na inną osobę po wszczęciu postępowania egzekucyjnego osoba ta może wstąpić do postępowania na miejsce wierzyciela za jego zgodą, o ile przejście będzie wykazane dokumentem urzędowym lub dokumentem prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.

W sprawie, z którą było związane pytanie prawne, które trafiło do SN, nowy wierzyciel złożył skargę na postanowienie referendarza, w której argumentował, że nie chce inicjować postępowania egzekucyjnego, lecz uzyskać klauzulę wykonalności celem wpisania hipotek przymusowych w księgach wieczystych nieruchomości dłużnika.

Co z klauzulą wykonalności następcy prawnego pierwotnego wierzyciela?

W tej sytuacji SO (sędzia Wojciech Kulawiak) powziął wątpliwości, które zawarł w pytaniu prawnym do SN: czy w świetle art. 788 par. 3 k.p.c. dopuszczalne jest wydanie owej klauzuli następcy prawnemu pierwotnego wierzyciela w sytuacji, w której wnioskodawca tytuł ten zamierza uzyskać w innym celu niż wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a jeżeli tak, czy dopuszczalne jest oznaczenie w tym dokumencie celu, dla którego ten dokument został wydany.

Czytaj więcej:

CIT - Zasady ogólne Jak rozliczyć podatek dochodowy w związku z przejęciem długu

Pro

Wykładnia literalna przepisów kodeksu

W uzasadnieniu pytania SO wskazał, że wykładnia literalna art. 788 par. 3 k.p.c. nie pozostawia wątpliwości, że w przypadku, w którym istnieje możliwość wstąpienia wierzyciela będącego następcą prawnym do toczącego się postępowania egzekucyjnego lub wszczęcia takiego postępowania na wniosek tego wierzyciela, wydanie tytułu wykonawczego jest niedopuszczalne. Za taką wykładnią przemawia także rygoryzm postępowania klauzulowego, gdyż ustawodawca ściśle określa formę tytułu wykonawczego i okoliczności, w jakich może być wydany konkretnej osobie, aby uczyniła z niego przewidziany prawem użytek. Zasadą jest też, że w postępowaniu klauzulowym sąd wydaje wierzycielowi tytuł wykonawczy tylko raz w jednym egzemplarzu, aby nie dochodziło do nadużyć w związku z możliwością wielokrotnego egzekwowania zasądzonej nim należności.

Uzasadnienie uchwały SN będzie na piśmie w późniejszym terminie.

Sygnatura akt: III CZP 13/26