W walce z wirusem Covid 19 wprowadzony został, tak jak we Włoszech lub Hiszpanii, zakaz przemieszczania się, oprócz ściśle przewidzianych wyjątków. Każda osoba, która znajdzie się poza swoim miejscem zamieszkania, ma obowiązek przedstawić stosowne pozwolenie lub deklarację, usprawiedliwiające taki stan rzeczy. Do egzekucji tego obowiązku zaangażowanych zostało sto tysięcy policjantów i żandarmów. Już dziś wymierzono pierwsze grzywny w wysokości po 135 €.

Obywatele „nie są wystarczająco zdyscyplinowani"

Przemieszczanie się może być usprawiedliwione wyłącznie potrzebą udania się do miesca pracy (gdy praca w home office nie jest możliwa), zrobienia najpotrzebniejszych zakupów, z powodów zdrowotnych, przy niesieniu pomocy bliskim, opiece nad dziećmi, oraz (co znacznie łagodzi kryteria) indywidualnym uprawianiu sportu lub ... spacerze z psem. Pozostają otwarte wyłącznie sklepy z żywnoscią, piekarnie i niezbędne usługi.

Francja, oprócz restrykcji na poziomie Unii Europejskiej, nie zamknęła swoich granic, ale wprowadziła ścisłe kontrole, ograniczając przepływ ludzi do „absolutnej konieczności".

Czytaj także: Koronawirus: Brytyjczycy chodzą własnymi ścieżkami

„Wojna ekonomiczna i finansowa"

Minister gospodarki, wcześniej ociagając się z oszacowaniem pomocy państwowej, zapowiedział natychmiastowy plan wsparcia dla przedsiębiorstw w wysokości 45 miliardow €. Podstawowe środki pomocy to przede wszystkim mozliwość odroczenia płatności wszystkich podatków i składek należnych od przedsiębiorstw. Kolejny środek to tzw. częściowe bezrobocie, które będzie polegać na zgłoszeniu o zwolnieniu chorobowym rodziców dzieci poniżej 16-tego roku życia, nie mogących pracować w trybie „home office".Jego koszt zostanie w 100 % opłacony przez państwo. Ponadto, fundusz w wysokości 1 miliarda € zostanie stworzony do pomocy najmniejszym firmom i osobom prowadzącym indywidualną działalność gospodarczą, którzy stracą 70 % swoich obrotów, przewidując miesięczne świadczenia w wysokości 1500 €. Przewidziana na dziś recesja gopodarcza to przynajmniej – 1 % PKB.

Nadzwyczajne środki prawne

W środę Rada Ministrów przedstawi projekt ustawy o odroczeniu drugiej tury wyborów samorządowych (do 21 czerwca), ogłoszeniu sanitarnego stanu wyjątkowego na całym terytorium kraju oraz upoważnieniu rządu do podjęcia w drodze rozporządzeń stosownych środków dotyczących sytuacji gospodarczej i walki z epidemią Covid-19.

Aktualnie rząd analizuje serię projektów aktów prawnych, aby zmierzyć się z epidemią koronawirusa i jego konsekwencjami: oczywiście pierwszy z projektów dotyczy zmiany ustawy budżetowej, zakładając resecję, ale także projekt ustawy kryzysowej. Projekt ten przewiduje przełożenie trzymiesięcznych terminów przekazywania wniosków o zgodności z konstytucją przez Najwyższy Sąd Administracyjny i Sąd Kasacyjny, a także trzymiesięczny okres, w którym Rada Konstytucyjna orzeka w sprawie przekazanego wniosku, w obliczu niemożności, dla tych jurysdykcji, obradowania w trybie kolegialnym. Wiekszość sądów pozostaje zamknięta, należy się również spodziewać dekretu o odroczeniu terminów sądowych i składania wniosków i apelacji.

Ograniczenie wolności obywatelskich

Kolejny projekt pozwala ogłosić stan zagrożenia zdrowia na całym terytorium Francji lub jego części, dekretem Rady Ministrów, na podstawie raportu Ministra Zdrowia. Po upływie dwunastu dni stan wyjątkowy może zostać przedłużony tylko poprzez ustawę. Tekst nadaje Premierowi uprawnienia do podejmowania dekretem wszelkich środków ograniczających swobodę przemieszczania się, dzialalności gospodarczej i zgromadzeń, a także dopuszcza możliwość rekwizycji towarów i usług w celu walki z katastrofą zdrowotną. Dotyczy to między innymi korzystania z taksówek do transportu personelu medycznego.

Minister zdrowia jest uprawniony do podjęcia wszelkich innych środków w celu zwalczania epidemii, proporcjonalnie do istniejącego ryzyka. W przypadku uniemożliwiania lub utrudniania rekwizycji, grozi kara sześciomiesięcznego pozbawienia wolności i grzywna w wysokości 10 000 €.

Odnoście prawa pracy, tekst przewiduje również możliwość zmiany warunków planowania płatnych urlopów, odstępstwa od zasad dotyczących czasu pracy: godzin pracy lub odpoczynku tygodniowego i niedzielnego. Ponadtoprzewiduje się możliwość zmian przepisów o postępowaniu restrukturyzacyjnym i upadłościowym, aby ułatwić zapobieganiu skutków kryzysu.

Rekordowe tempo przygotowania ustaw

Nadzwyczajne środki dotyczą również całego systemu sprawiedliwości, aresztów policyjnych z interwencją adwokata na dystans, prawa własności, funkcjonowania władz samorządowych, przedłużenia w drodze rozporządzenia okresu ważności wiz, dokumentów pobytowych i zaświadczeń o azylu, ...

Projety ustaw zostaną w rekordowym terminie przekazane do Parlamentu: 19 i 20 marca. Całość ograniczeń i nadzwyczajnych środków zostanie prawdopodobnie przełużona powyżej terminu przewidzianych 15 dni.

W obecnej chwili Francuzi wykluczyli zastosowanie się do artykułu 16-go francuskiej Konstytucji, który w przypadku wyjątkowo poważnych okoliczności, takie jak wojna lub klęska żywiołowa, pozwala Prezydentowi Republiki przejąć pełną władzę, jak w epoce Ludwika XIV.

Anna Mizerka Favergeon, adwokat w Lyonie