Studenci pierwszego roku zyskają prawo do stypendium rektora. Jego przyznanie będzie zależało od wyników uzyskanych na maturze z przedmiotów branych pod uwagę podczas rekrutacji lub liczby punktów zdobytych w postępowaniu kwalifikacyjnym. Takie zmiany przewiduje rządowy projekt nowelizacji prawa o szkolnictwie wyższym.
Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej postulował, aby zasady przyznawania stypendium zostały oparte na kryteriach jednolitych w skali kraju, np. wynikach uzyskanych w ogólnopolskich olimpiadach czy konkursach.
– Takie rozwiązanie pozwoliłoby wybrać wybitnych maturzystów, których szczególnie warto wspierać na początku studiów – uważa Piotr Müller, przewodniczący PSRP.
Nowelizacja ma też poprawić jakość studiów. Ocenę ułatwi system monitorowania karier absolwentów. Będzie go prowadził minister nauki na podstawie danych przekazywanych przez ZUS. – Informacje z ZUS, pozbawione danych osobowych, powinny być dostępne zarówno dla resortu nauki, jak i samych uczelni. Szkoły wyższe muszą już analizować losy absolwentów, ale jest to orka na ugorze. Mogą bowiem polegać tylko na wiedzy zdobytej od byłych studentów – mówi Piotr Müller.
Wiedza zdobyta podczas praktyki zawodowej ma być uznawana na uczelniach
Zostanie też wprowadzony podział na uczelnie akademickie i zawodowe. Te pierwsze będą się specjalizować w badaniach naukowych, a te drugie mają przygotować do wykonywania zawodu. Teraz taki podział jest nieformalny i płynny.
Uczelnie, które nie mają prawa do doktoryzowania, będą prowadzić tylko studia o profilu praktycznym. Ponad połowę ich programu powinny stanowić zajęcia kształtujące m.in. kompetencje społeczne, w tym warsztaty prowadzone przez osoby z doświadczeniem zawodowym spoza uczelni. Studentów kierunków o profilu praktycznym czekają przynajmniej trzymiesięczne praktyki. Teraz większość uczelni wprawdzie ich wymaga, ale trwają one z reguły miesiąc lub dwa.
Ponadto uczelnie będą mogły potwierdzać umiejętności zdobyte poza systemem szkolnictwa wyższego, np. w pracy, na szkoleniach czy przez samodoskonalenie. Z tego rozwiązania mają skorzystać osoby z minimum pięcioletnim doświadczeniem zawodowym po maturze. Uczelnie zweryfikują ich wiedzę i umiejętności oraz będą mogły zaliczyć je na poczet studiów. W efekcie nauka stanie się krótsza. Regulacja ma zwiększyć liczbę chętnych do studiowania po 25. roku życia. Rząd chce też wprowadzić studia dualne, które pozwolą wiedzę teoretyczną zdobyć na uczelni, a praktyczną – w firmie. Zamierza też umożliwić prowadzenie wspólnych studiów interdyscyplinarnych nie tylko przez wydziały tej samej uczelni, ale też między uczelniami.
Nowela przewiduje, że pracownikom uczelni, studentom lub doktorantom – jako twórcom – będą przysługiwać majątkowe prawa autorskie. Po komercjalizacji wyników badań naukowych uczelnia będzie zaś miała prawo do udziału w dochodach.
etap legislacyjny: uzgodnienia międzyresortowe