Rzecznik GIF w wywiadzie dla portalu rynekaptek.pl przestrzegł farmaceutów przed próbami odmowy wydawania preparatu ellaOne. Wskazywał on, że wszelkie próby odmowy sprzedaży środka inne niż jego brak w aptece, będą wyjaśniane przez Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny. Jak stwierdził: „Aptekarze w tym przypadku nie mogą zgodnie z prawem argumentować odmowy wydania leku przekonaniami - mają obowiązek wydać preparat pacjentowi. W przypadku zgłoszenia takiego przypadku do WIF - podejmie on działania wyjaśniające.".
Przypomnijmy, tabletka ellaOne to tzw. antykoncepcja kryzysowa, stosowana po niezabezpieczonym stosunku płciowym lub gdy zastosowana inna metoda antykoncepcji zawiodła. Tabletkę ellaOne kobieta może przyjąć do 120 godzin od współżycia.
Jak wskazuje w opublikowanej na stronie Instytutu Ordo Iuris analizie radca prawny dr Rafał J. Kruszyński, w świetle obowiązującego prawa, apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego. Tak definiuje ją ustawa Prawo farmaceutyczne z 6 września 2001 r. Jedną z konsekwencji tego stanu rzeczy jest przewidziana przez art. 96 ust. 4 prawa farmaceutycznego (p.f.) możliwość odmowy wydania produktu przez farmaceutę lub technika farmacji, "jeżeli jego wydanie może zagrażać życiu lub zdrowiu pacjenta". Ocena istnienia ewentualnego zagrożenia należy do wydającego produkt leczniczy, który może, ale nie musi, skonsultować się z innym członkiem personelu apteki. Warto podkreślić, że z przepisów wynika że zagrożenie to nie musi być pewne, lecz użyty zwrot "może zagrażać" wskazuje, że również w razie wątpliwości lub domysłu aptekarz może skorzystać z prawa do odmowy.
- Biorąc pod uwagę – zawarte w Charakterystyce Produktu Leczniczego ellaOne – przeciwwskazania, specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania, interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji, wpływ na płodność, ciążę i laktację, działania niepożądane, etc., farmaceuta, na podstawie art. 96 ust. 4 p.f., może odmówić wydania preparatu w trosce o zdrowie i życie konkretnego pacjenta (po dokonaniu oceny spełnienia przesłanek zastosowania przepisu w konkretnym przypadku). Odmowa wydania produktu, na podstawie art. 96 ust. 4 p.f., nie jest odmową podyktowaną światopoglądem farmaceuty, a dbałością o życie i zdrowie pacjenta, co jest pierwszym obowiązkiem każdej osoby wykonującej zawód medyczny - pisze dr Rafał J. Kruszyński.
Zdaniem prawników z Ordo Iuris sytuacja, w której farmaceuta, pozbawiony w obecnym stanie prawnym wskazania lekarskiego, będzie czuł się zmuszony do skorzystania z prawa odmowy wydania preparatu ellaOne, jest nie tylko legalna ale też i wysoce prawdopodobna. Sam nie stwierdzi bowiem, czy kobieta chcąca bez recepty zakupić preparat, nie jest w ciąży, podczas której stosowanie preparatu jest zakazane. Nie będzie mógł także wyeliminować podejrzenia, że chcący zakupić ten preparat mężczyzna, nie czyni tego w celu podania go nieświadomej kobiecie.