Z opisu projektu rozporządzenia wynika, że stan klęski żywiołowej zostanie wprowadzony na obszarze wybranych powiatów, miast na prawach powiatów i gminy na terenie województwa dolnośląskiego, opolskiego i śląskiego (na podstawie rekomendacji wojewodów po posiedzeniach odpowiednich wojewódzkich zespołów zarządzania kryzysowego), na maksymalny możliwy termin 30 dni od dnia ogłoszenia rozporządzenia.
Rząd: stwierdzono zagrożenie dla życia i zdrowia dużej liczby osób
Rząd argumentuje, iż „stwierdzono zagrożenie dla życia i zdrowia dużej liczby osób, występowanie uszkodzeń i zniszczeń w mieniu w wielkich rozmiarach, wystąpienie utrudnień bytowych dla mieszkańców objętych skutkami zagrożenia, a także zagrożenie dla środowiska naturalnego". Dodano, że "wystąpiły problemy związane z ewakuacją ludności, zapewnieniem dostępu do energii elektrycznej, wody pitnej oraz żywności, a także dostępem do podstawowych potrzeb bytowych. Niezbędne stało się zastosowanie nadzwyczajnych środków".
Stan klęski żywiołowej to m.in. przymusowa ewakuacja
Nowy reżim daje więcej władzy w ręce wyznaczonego ministra, odpowiedzialnego za koordynację działań antypowodziowych. Może on wydawać wiążące polecenia organom administracji rządowej i samorządom. W przypadku odmowy wykonania takiego polecenia przez organ administracji rządowej minister informuje o tym premiera. Jeśli odmówi organ samorządu terytorialnego – wtedy można zawiesić kompetencje takiego organu i wyznaczyć zamiast niego pełnomocnika z ramienia rządu.
Na obszarach objętych stanem klęski żywiołowej będą obowiązywały następujące rodzaje ograniczeń swobód obywatelskich:
- obowiązek opróżnienia lub zabezpieczenia lokali mieszkalnych bądź innych pomieszczeń;
- nakaz ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, obszarów i obiektów;
- nakaz lub zakaz przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach;
- nakaz lub zakaz określonego sposobu przemieszczania się.
Zakazy i nakładanie obowiązków dotyczących konkretnych obszarów czy miejsc mają być zarządzane przez właściwego wojewodę. Odmowa zastosowania się do tych ograniczeń podlega karze aresztu lub grzywny.
Jak zaznacza rząd w uzasadnieniu rozporządzenia, reżim stanu klęski żywiołowej ma przede wszystkim ułatwić prowadzenie działań ratowniczych, usprawnić przemieszczanie się pojazdów niosących pomoc, a także usprawnić współdziałanie organów państwa.
W praktyce ten reżim oznacza, że można nakazać np. ewakuację z określonego terenu czy zakazać poruszania się prywatnymi samochodami. Naruszenie takich zarządzeń będzie przestępstwem. To istotna różnica w stosunku do sytuacji sprzed wprowadzenia stanu klęski żywiołowej, gdy straż pożarna lub policja mogła jedynie apelować o ewakuację do osób zamieszkałych na danym terenie.
Premier Donald Tusk podczas poniedziałkowego oświadczenia dla mediów podkreślił, że nakazy wynikające z wprowadzenia stanu klęski żywiołowej mają być stosowane powściągliwie.
Stan klęski żywiołowej – lista powiatów
W poniedziałek popołudniu w Dzienniku Ustaw ukazał się pełny tekst rozporządzenia Rady Ministrów (poz. 1365). Wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, czyli już obowiązuje.
Oto lista powiatów objętych stanem klęski żywiołowej:
- województwo dolnośląskie – powiaty kamiennogórski, karkonoski, kłodzki, lwówecki, wałbrzyski i ząbkowicki oraz miasta na prawach powiatu Wałbrzych i Jelenią Górę;
- województwo opolskie – powiaty głubczycki, nyski i prudnicki oraz gminę Strzeleczki w powiecie krapkowickim;
- województwo śląskie – powiaty bielski, cieszyński, pszczyński i raciborski oraz miasto na prawach powiatu Bielsko-Białą.
Premier Donald Tusk powiedział podczas oświadczenia dla mediów, że "w ostatniej chwili" do listy musiał zostać dodany powiat lwówecki. Zadeklarował, że rząd będzie reagował w trybie obiegowym, jeżeli powiat czy gmina będzie potrzebować rozstrzygnięcia na temat wpisania na listę objętych stanem klęski żywiołowej. - Będziemy na bieżąco informować, jakie powiaty czy gminy trafiają na listę - zadeklarował.
Czytaj więcej
Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało w niedzielę wieczorem o odwołaniu wszystkich rozpraw i posiedzeń w sądach, znajdujących się w miastach d...
Powódź 2024. Co oznacza wprowadzenie stanu klęski żywiołowej
Stan klęski żywiołowej jest jednym ze stanów nadzwyczajnych przewidzianych w Konstytucji. W trakcie ich obowiązywania ani w 30 dni po ich zakończeniu nie można urządzać wyborów do parlamentu ani prezydenckich. Nie jest też możliwe w tym czasie urządzanie ogólnokrajowego referendum.
Rząd, wydając w poniedziałek rozporządzenie o stanie klęski żywiołowej wykorzystał tylko niektóre możliwości ograniczenia praw obywatelskich z szerokiego wachlarza środków, jakie przewiduje ustawa o stanie klęski żywiołowej. Pozwala ona np. na zajęcie mienia ruchomego i nieruchomości na cele zwalczania powodzi, zakazie lub nakazie prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej, urzędową regulację cen czy reglamentację sprzedaży niektórych towarów.
Czytaj więcej
Stan nadzwyczajny, zasiłki dla poszkodowanych, usprawiedliwienie absencji w pracy czy mobilizacja wojska – takie rozwiązania prawne przewidziano na...
