W piątek w mediach pojawiły się informacje, że Rosja ma stawiać daleko idące żądania w zamian za zakończenie wojny. Jak podaje niemiecki dziennik „Bild”, powołując się na źródła z bliskiego otoczenia Władimira Putina, Moskwa przygotowała propozycję porozumienia, która wykracza daleko poza zakończenie działań zbrojnych na Ukrainie. Przedstawione w niej żądania dotyczą zarówno przyszłości ukraińskich terytoriów, jak i zasad funkcjonowania NATO w Europie.
Jeszcze jednak przed pojawieniem się tych doniesień europejscy przywódcy zaznaczali, że sprzeciwiają się rosyjskim planom dotyczącym zmiany zasad bezpieczeństwa na kontynencie. Spór nasilił się jeszcze bardziej po kolejnej rundzie rozmów pokojowych, podczas której rosyjska delegacja odrzuciła możliwość prowadzenia negocjacji w szerszym, wielostronnym formacie.
Czytaj więcej
Rosja ma stawiać daleko idące żądania w zamian za zakończenie wojny na Ukrainie. Jak informuje niemiecki dziennik „Bild”, Moskwa domaga się m.in. z...
Emmanuel Macron: To my, jako Europejczycy, określimy nasze przyszłe bezpieczeństwo
Światowe media i eksperci zauważają, że Moskwa traktuje przebudowę europejskiego systemu bezpieczeństwa jako jeden ze swoich głównych priorytetów. Europejscy przywódcy obawiają się jednak, że rosyjskie postulaty mają odwrócić uwagę od wojny na Ukrainie i służyć realizacji wieloletnich ambicji Kremla związanych z odbudową pozycji Rosji jako światowego mocarstwa.
Do sprawy odniósł się między innymi prezydent Francji Emmanuel Macron, który w czwartek, na początku szczytu w Dublinie, podkreślił, że przyszłość europejskiego bezpieczeństwa musi pozostać w rękach samych Europejczyków. – Ostatecznie to my, jako Europejczycy, określimy nasze przyszłe bezpieczeństwo i podejmiemy w tej sprawie decyzje. Nie mam co do tego żadnych wątpliwości – powiedział.
Francuski prezydent zaznaczył również, że Europa powinna przedstawić własne stanowisko dotyczące zakończenia wojny i przyszłego porządku bezpieczeństwa. – Europa musi najpierw jasno powiedzieć, czego chce. Obecnie Europa bardzo wyraźnie wspiera Ukrainę. Teraz musimy sformułować konkretną wizję naszego planu pokojowego i przyszłej architektury bezpieczeństwa – stwierdził.
Czytaj więcej
Minister obrony Finlandii Antti Häkkänen, polityk Narodowej Partii Koalicyjnej współtworzącej fiński rząd, odniósł się do żądań dotyczących Finland...
Friedrich Merz wzywa Rosję do rozmów z Europą
Podobne stanowisko przedstawił kanclerz Niemiec Friedrich Merz, który zaapelował do Rosji o podjęcie bezpośrednich negocjacji z europejskimi przedstawicielami. Dotychczas Moskwa nie wyraziła zgody na takie rozmowy.
W ostatniej rundzie negocjacji w Abu Zabi uczestniczyli wysocy rangą przedstawiciele Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Włoch, Komisji Europejskiej, Rady Europejskiej oraz NATO. Żaden z nich nie nawiązał jednak bezpośredniego kontaktu z rosyjską delegacją.
Po przybyciu na szczyt Merz podkreślił, że przy stole negocjacyjnym powinni znaleźć się przedstawiciele Ukrainy, Europy, Stanów Zjednoczonych oraz Rosji.
Kanclerz Niemiec zaznaczył również, że niezbędnym warunkiem postępu w negocjacjach jest gotowość Moskwy do podjęcia rozmów.
Czytaj więcej
Po negocjacjach w Abu Zabi część ukraińskich polityków mówiła o „pozytywnych impulsach”. Możliwe, że zbyt optymistycznie ocenili sytuację.
Kaja Kallas: Najpierw zawieszenie broni, później rozmowy o bezpieczeństwie Europy
Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas zwróciła uwagę, że proces pokojowy powinien przebiegać w ściśle określonej kolejności. Jej zdaniem pierwszym krokiem musi być zawieszenie broni na Ukrainie, następnie wypracowanie porozumienia pokojowego, a dopiero na końcu rozpoczęcie dyskusji o przyszłym systemie bezpieczeństwa w Europie.
Kallas przypomniała jednocześnie, że europejski porządek bezpieczeństwa opiera się już na istniejących porozumieniach międzynarodowych, w tym Akcie końcowym z Helsinek z 1975 r., Karcie Paryskiej z 1990 r. oraz Memorandum Budapeszteńskim z 1994 roku.
– Mamy już europejską architekturę bezpieczeństwa – podkreśliła. – Problem polega na tym, że Rosja nie przestrzega tych porozumień – dodała.
Czytaj więcej
W stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich znów spotykają się przedstawiciele USA, Rosji i Ukrainy. Kreml twierdzi, że będzie rozmawiał o europejsk...
Premier Estonii ostrzega przed „pułapką” Putina. Chodzi o przyszłość NATO
Jeszcze ostrzej rosyjskie propozycje ocenił premier Estonii Kristen Michal, który określił ponowne otwarcie debaty na temat europejskiego systemu bezpieczeństwa mianem „pułapki”.
Zdaniem estońskiego premiera Moskwa próbuje w ten sposób wymusić realizację daleko idących postulatów, w tym zmian prowadzących do ograniczenia lub cofnięcia dotychczasowego rozwoju NATO. Jest to jeden ze strategicznych celów Władimira Putina.
Przed rozpoczęciem pełnoskalowej inwazji na Ukrainę Kreml przedstawił Sojuszowi Północnoatlantyckiemu ultimatum, domagając się zatrzymania jego rozszerzania na wschód oraz wycofania wojsk z państw, które dołączyły do NATO po 1997 r. Żądania te zostały zdecydowanie odrzucone. Kilka miesięcy później Finlandia i Szwecja, państwa przez lata zachowujące neutralność wojskową, złożyły wnioski o członkostwo w Sojuszu.
Prezydent Litwy: Nie można rozmawiać o Ukrainie za plecami Ukraińców
Prezydent Litwy Gitanas Nausėda podkreślił, że negocjacje dotyczące zakończenia wojny i przyszłego bezpieczeństwa kontynentu muszą odbywać się na sprawiedliwych zasadach, z udziałem zainteresowanych państw.
– Należy unikać rozmów prowadzonych za plecami Ukraińców. Oczywiście dyskusje dotyczące przyszłej architektury bezpieczeństwa Europy powinny odbywać się z udziałem Unii Europejskiej – powiedział Nausėda dziennikarzom.
Jego stanowisko wpisuje się we wspólny sprzeciw europejskich przywódców wobec prób podejmowania decyzji o przyszłości kontynentu bez ich bezpośredniego udziału.
Czytaj więcej
Europa weźmie udział w amerykańsko-rosyjsko-ukraińskich rozmowach w Abu Zabi, zaplanowanych na wtorek i środę. Udział Francji potwierdził szef jej...
Rosyjski negocjator chce rozmów o całej Europie. „Cały organizm jest chory”
Stanowisko europejskich przywódców jest odpowiedzią na wypowiedź Władimira Miedinskiego, głównego negocjatora Rosji w rozmowach pokojowych, który niedawno ponownie podkreślił, że Moskwa chce rozszerzenia negocjacji poza kwestię samej Ukrainy.
Rosyjski przedstawiciel przekonywał w Abu Zabi, że rozwiązanie konfliktu wymaga zasadniczych zmian w całym europejskim systemie bezpieczeństwa. – Cały organizm jest chory, a Ukraina była jedynie miejscem, w którym pękł ropień. Dlatego trzeba leczyć cały organizm. Zwykły plaster nie wystarczy – powiedział Miedinski.
Jednocześnie rosyjski negocjator odmówił prowadzenia rozmów z przedstawicielami państw europejskich, argumentując to ich militarnym i finansowym wsparciem dla Ukrainy. Nie oznacza to jednak całkowitego wykluczenia kontaktów Moskwy z europejskimi przywódcami. W ubiegłym miesiącu Władimir Putin przeprowadził 90-minutową rozmowę telefoniczną z przywódcami Finlandii i Norwegii.
W piątek pojawiły się zaś informacje, że Rosja ma stawiać daleko idące żądania w zamian za zakończenie wojny na Ukrainie. Według doniesień niemieckiego dziennika „Bild" Putin chce doprowadzić do zasadniczych zmian w rozmieszczeniu sił Sojuszu Północnoatlantyckiego, ograniczając jego obecność w Europie Wschodniej. Rosyjska propozycja miała zostać przedstawiona europejskim urzędnikom podczas rozmów w Abu Zabi.
Niemiecki dziennik zaznacza, że warunki stawiane przez Moskwę oznaczają, że ewentualne porozumienie pokojowe miałoby dotyczyć nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz także bezpieczeństwa całej Europy.
Donald Trump i Jared Kushner chcą nowego formatu rozmów. Zełenski ostrzega
Dyskusję na temat przyszłego systemu bezpieczeństwa w Europie nasiliły również działania prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa oraz jego specjalnego wysłannika Jareda Kushnera.
Kushner opublikował niedawno obszerny wpis w mediach społecznościowych, w którym przedstawił założenia przyszłego porządku bezpieczeństwa po zakończeniu wojny. Propozycje te wywołały zaniepokojenie wśród europejskich przywódców.
Podczas pobytu w Abu Zabi amerykański negocjator zwrócił się do rosyjskiej delegacji o przygotowanie propozycji, które mogłyby następnie zostać omówione bezpośrednio z przedstawicielami państw europejskich.
Następnie Kushner udał się do Moskwy, aby uzyskać zgodę Władimira Putina na rozszerzenie rozmów pokojowych do formatu wielostronnego.
Do tej inicjatywy odniósł się prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, który określił zaproponowane podejście jako „nieco dziwne”. Ukraiński przywódca zaapelował jednocześnie do europejskich partnerów, aby „bardzo uważnie się przyglądali” dalszemu przebiegowi negocjacji.