Czy 50 lat po śmierci Francisco Franco Hiszpania wróci do dziedzictwa dyktatora?

– To jest absolutnie oczywiste - dyrektor centrum badań politycznych La Base w Walencji Alex Comes odpowiada bez wahania na pytanie „Rzeczpospolitej” o to, czy konserwatywna Partia Ludowa (Partido Popular, PP) weszłaby w koalicję rządową z Vox. – Żadnego kordonu sanitarnego nie będzie - dodaje.

Masowe groby w Hiszpanii

Foto: PAP

Walencja to obok Estremadury, Murcji, Aragonu oraz Kastylii i León jedna z pięciu wspólnot autonomicznych (królestwo liczy ich łącznie 17), gdzie Vox wspiera rząd PP w lokalnym parlamencie.

– Nie chcą bezpośrednio partycypować we władzach, bo zależy im na utrzymaniu wizerunku ugrupowania dziewiczego, które nie sprawowało władzy – tłumaczy Comes.

Czytaj więcej

Plus Minus

Cisza wokół grobów Franco – jak przeszłość wpływa na przyszłość Hiszpanii

Mija właśnie 50 lat od śmierci hiszpańskiego dyktatora. Był zbrodniarzem, ale dla wielu Hiszpanów...

Na kongresie PP w lipcu w Madrycie lider ugrupowania Alberto Núñez Feijóo zapowiedział, że w żadnym wypadku nie utworzy koalicji rządowej z lewicową PSOE obecnego premiera Pedro Sáncheza. Nie zrobi tego także z ugrupowaniem baskijskich nacjonalistów Bildu, chyba że przeproszą za około 850 ofiar terrorystów z ETA. Przyznał natomiast, że wyobraża sobie sojusz z Vox. Później tę deklarację PP jednak oficjalnie przekreśliło, zdając sobie sprawę, że tylko przyspiesza przepływ wyborców do ugrupowania lidera skrajnej prawicy Santiago Abascala. Hiszpanie muszą pójść do urn najdalej wiosną 2027 r., choć możliwe jest  rozpisanie wcześniejszych wyborów, skoro od trzech lat Sánchez nie jest w stanie przeforsować nowego budżetu państwa (obowiązuje prowizorium). 

Hiszpańska prawica naśladuje skrajnie prawicową Vox. Jej wyborcy wolą więc głosować na oryginał

Hiszpania, poza Polską, jest najszybciej rozwijającą się dużą gospodarką Unii. Ale kraj nie potrafił się uwolnić od szeregu problemów strukturalnych, wśród których dla młodych wyborców najważniejsze są horrendalnie wysokie ceny mieszkań oraz niskie pensje. Za ten stan rzeczy odpowiedzialnością obciążają oni dwa ugrupowania, które brały udział we wszystkich rządach demokratycznej Hiszpanii: PP i lewicową PSOE obecnego premiera Pedro Sáncheza. To odrzucenie dwóch głównych partii politycznych spotęgował brak porozumienia między nimi, nawet kiedy latem kraj ogarnęły rekordowe pożary, a wcześniej Walencja padła ofiarą wyjątkowej powodzi: tam, gdzie na poziomie lokalnym rządziło PP, nie było mowy nawet w równie dramatycznym momencie o minimalnej koordynacji działań z Madrytem.

– Ludowcy (Partia Ludowa - red.) naśladują szereg punktów programu Vox, jak w dziedzinie migracji. Abascal zapowiada, że po przejęciu władzy natychmiast wydali nielegalnych imigrantów oraz tych legalnych, którzy weszli w konflikt z prawem. Skoro lider PP Alberto Núñez Feijóo powtarza to samo, wyborcy zadają sobie pytanie, dlaczego mają głosować na kopię, a nie oryginał – mówi Alex Comes.

Czytaj więcej

Polityka

Widmo Franco krąży nad Hiszpanią. Katalończycy paraliżują rząd

U progu pięćdziesiątej rocznicy śmierci Francisco Franco wspomnienie brutalnej dyktatury dosięga...

W Hiszpanii żyje około 700 tys. nielegalnych imigrantów. Wielu z nich jest zatrudnionych w rolnictwie, które nie może funkcjonować bez obcych, którzy często nie mają odpowiednich pozwoleń. Co ciekawe, to także na wsi poparcie dla Vox jest szczególnie duże. 

Sondaże dają w tej chwili średnio 32,4 proc. poparcia dla PP, 27,7 proc. dla PSOE i 17,7 proc. dla Vox. Radykalnie lewicowy koalicjant szefa rządu Sumar musiałby się zadowolić 6,2 proc. 

Aż 61,7 proc. wyborców Vox, ugrupowania Santiago Abascala, uważa, że Franco był „dobrym” lub nawet „bardzo dobrym” przywódcą.

– To są głównie młodzi wyborcy, którzy nie znają realiów frankistowskiej dyktatury. Kojarzy im się ona z czasami, kiedy Hiszpania nie musiała się podporządkowywać ponadnarodowym instytucjom. A winą za problemy kraju obarczają w niemałym stopniu Unię Europejską – wskazuje Alex Comes. 

Hiszpania jest tym krajem Unii, który uzyskał rekordową pomoc strukturalną Brukseli, co pozwoliło mu zbudować największą sieć autostrad czy superszybkich kolei (AVE) w Europie. 

Vox chce powrotu do scentralizowanego państwa. Co na to Katalonia?

Abascal, który w parlamencie zapewniał, że rząd Sáncheza jest gorszy niż władza Franco, wpisał do programu swojego ugrupowania szereg punktów, które oznaczałyby powrót do Hiszpanii sprzed demokratycznej rewolucji. Być może najważniejszym jest odtworzenie scentralizowanego państwa poprzez odebranie daleko idącej autonomii wspomnianym 17 wspólnotom, z których najbardziej z tego korzystają Katalonia i Kraj Basków. Uzupełnieniem tego programu byłoby wzmocnienie obecności wojsk hiszpańskich w obu regionach oraz umocnienie roli hiszpańskiego (kastylijskiego) jako języka królestwa. 

Jak wynika z najnowszych badań autonomicznego rządu w Barcelonie, dążenia niepodległościowe Katalończyków dramatycznie spadły. Za budową niezależnego państwa opowiada się już tylko 26,9 proc. pytanych, a 68,8 proc. twierdzi, że obecny układ z niezwykle szerokimi kompetencjami dla Barcelony jest dla nich satysfakcjonujący. Czy jednak plan Abascala nie wywołałby gwałtownego sprzeciwu z katalońskiej strony, może nawet wojny domowej?