Broń atomowa: Wielka Brytania na łasce Donalda Trumpa

Cztery służące od 1993 roku w marynarce Jego Królewskiej Mości okręty podwodne typu Vanguard to podstawa odstraszania atomowego Wielkiej Brytanii. Przynajmniej jeden z nich zawsze jest na morzu, właściwie niemożliwy do wykrycia dla wroga. Zostały w pełni zaprojektowane i zbudowane w stoczniach brytyjskich.

Ale tak już nie jest z rakietami Trident, w które wyposażone są okręty podwodne typu Vanguard. Podobnie jak z ładunkami atomowymi, które posiadają. I jedno, i drugie to dzieło Amerykanów. Są także regularnie serwisowane w Stanach Zjednoczonych. 

„Specjalne relacje” między Wielką Brytanią i Stanami Zjednoczonymi wydawały się wieczne. Dopóki nie przyszedł Trump

Współpraca obu krajów sięga do umowy wojskowej z 1958 roku. Jest wyrazem „specjalnych stosunków”, jakie łączą Londyn z Waszyngtonem przynajmniej od stu lat. Do tej pory wydawało się, że niesie ze sobą same korzyści dla Brytyjczyków. Dzięki niej nie tylko mieli dostęp do najnowszych danych wywiadowczych zza Atlantyku i technologii atomowej, ale także mogli ograniczyć koszty utrzymania arsenału jądrowego do około 3 mld funtów rocznie, jakieś trzy razy mniej, niż przeznacza na to Francja.

Czytaj więcej

Polityka

Parasol atomowy: Na co zgodzi się Francja?

Teoretycznie Francuzi mogliby w Polsce przechowywać część pocisków z ładunkiem atomowym, przenoszonych przez myśliwce Rafale. Ale to Emmanuel Macro...

Wszystkie te założenia od paru tygodni stoją jednak pod znakiem zapytania. Po raz pierwszy nad Tamizą pojawiło się bowiem pytanie, co jeśli Trump wypowie umowę z 1958 roku, a także wyprowadzi Stany Zjednoczone z NATO? 

Pytany o to, czy Brytyjczycy mogliby niezależnie od Amerykanów użyć broni jądrowej, urząd premiera odpowiada, że z punktu widzenia „operacyjnego” nie byłoby z tym problemu. Ale bardzo wielu ekspertów uważa, że tak wcale nie jest. 

– Wielka Brytania twierdzi, że jej zdolności odstraszania nuklearnego są niezawisłe, ale absolutnie tak nie jest – uważa Hans Kristensen, specjalista ds. jądrowych Federacji Amerykańskich Naukowców (FAS). 

Za sygnał, że premier Keir Starmer nie ma wolnej ręki w użyciu broni jądrowej, można uznać to, że inaczej niż Emmanuel Macron nie odpowiedział na apel przyszłego kanclerza Niemiec Friedricha Merza o objęcie parasolem jądrowym europejskich aliantów. Ale i tu brytyjskie władze się bronią. Twierdzą, że – inaczej niż Francja – Wielka Brytania jest objęta systemem planowania jądrowego NATO, więc już w ten sposób oferuje swój parasol jądrowy swoim sojusznikom. 

Latem tego roku powinny być znane efekty zamówionego zaraz po dojściu do władzy przez Starmera przeglądu brytyjskich sił zbrojnych. Zarówno Tridenty, jak i Vanguardy to broń starzejąca się. Londyn będzie musiał więc określić, czym ją zastąpić. Może to być okazją do uniezależnienia się od Ameryki, ale ogromnym kosztem. Jedynym na to sposobem w rozsądnym czasie wydaje się uzyskanie od Francuzów technologii budowy pocisków średniego zasięgu, jak i głowic jądrowych. Czy Macron by je przekazał, pozostaje kwestią otwartą. Jak jednak wskazuje dziennik „Le Monde”, oba kraje od początku lat 90. utrzymują bliskie kontakty, gdy idzie o technologię broni jądrowej.

Tylko Francja mogłaby dostarczyć Brytyjczykom technologię budowy niezależnej siły jądrowej

– Istnieje pilna konieczność zacieśnienia współpracy między Francją i Wielką Brytanią. Gdyby bowiem nie dało się dłużej polegać na Stanach Zjednoczonych, Europa nie może pozostać bezbronna wobec rosyjskiej agresji – ostrzega w dzienniku „Guardian” Malcolm Rifkind, minister obrony z czasów premiera Johna Majora. – Udział Ameryki jest dziś niepewny, przynajmniej tak długo, jak Donald Trump i ludzie jego pokroju trzymają władzę w Waszyngtonie – dodaje.