Vytautas Landsbergis, legendarny litewski polityk, mówi w rozmowie z Jerzym Haszczyńskim o zagrożeniach ze strony Rosji i nadziejach na przetrwanie zjednoczonej, demokratycznej Europy. Jego refleksje to nie tylko świadectwo historii, ale i ostrzeżenie dla współczesnych przywódców.
Vytautas Landsbergis - polityk, przywódca, profesor
Vytautas Landsbergis, rocznik 1932, najważniejszy współczesny polityk litewski, przywódca państwa w pierwszych latach odzyskanej niepodległości 1990-1992 (jako przewodniczący parlamentu). Potem przewodniczący litewskiego Sejmu (1996-2000), eurodeputowany )(2004-2014). Założyciel i długoletni szef konserwatywnej partii Związek Ojczyzny. Obóz konserwatystów do dzisiaj bywa określany mianem landsbergisistów (szefem partii w latach 2015-2024 był wnuk Vytautasa, Gabrielius Landsbergis), a główny podział polityczny na Litwie definiuje właśnie stosunek do konserwatystów – wszyscy inni ważni gracze, z różnych ugrupowań, to antylandsbergisiści. Prof. Vytautas Landsbergis jest z zawodu muzykologiem, wykładał historię muzyki i kształcił pianistów. Autor monografii poświęconej Mikalojusowi Konstantinasowi Čiurlionisowi, wybitnemu kompozytorowi i malarzowi z przełomu wieków XIX i XX.
Czytaj więcej
Dlaczego Amerykanie mają bronić Białegostoku czy Gdańska, skoro my sami tego nie chcemy robić? A to wrażenie, że nie chcemy, może powstać np. na sk...
Walka o niepodległość Litwy
- Pamiętam bardzo dobrze tamte wydarzenia – zachowania ludzi, decyzje polityczne i działania. To pozostaje w pamięci na całe życie – wspomina Vytautas Landsbergis, odnosząc się do pamiętnej nocy 13 stycznia 1991 roku, kiedy Litwa zmagała się z sowiecką agresją. Pod wieżą telewizyjną w Wilnie Litwini stawiali opór, wierząc w możliwość zwycięstwa.
Landsbergis podkreśla, że choć tamten wróg był brutalny, w końcu się cofnął. Dzisiejsza Rosja, jak zauważa, jest inna. - Ten wróg się nie cofa, dopóki nie zostanie pokonany - podkreśla.
Rosyjskie ambicje i zagrożenie dla Europy
Zdaniem Landsbergisa, obecne działania Putina to kontynuacja imperialistycznych dążeń Rosji. - Rosja chce Europy pod swoją kontrolą. Kiedy sąsiad jest niezależny, to według Rosji staje się zagrożeniem – komentuje. Zwraca uwagę, że wojna na Ukrainie to tylko etap w wielkiej wojnie przeciwko Europie i Zachodowi.
Czytaj więcej
Roszczenia wobec obwodu królewieckiego wyrażone przez prezydenta Litwy, potwierdzają najgłębsze obawy Rosji - oświadczył rzecznik Kremla, Dmitrij P...
Jego zdaniem Zachód pozwala Putinowi wojować i „nawet rozszerzać wojnę”. Gość podcastu zastanawia się, co teraz zrobi „cesarz Trump”.
Polska i Litwa na straży Europy
Landsbergis chwali Polskę za jej podejście do obrony Europy i wsparcie dla Ukrainy. - Polska patrzy na sytuację bardzo serio. I jest przygotowana do walki - mówi.
Podkreśla jednak, że Europa nie jest ani zjednoczona, ani „tak demokratyczna, jak by należało”. Powinna działać wspólnie, aby skutecznie przeciwstawić się rosyjskiej agresji - przekonuje.
Czytaj więcej
Ukraińskie oddziały utraciły miejscowość Kurachowe, której broniły od października. Rosjanie mogą teraz próbować atakować na zachód, na Zaporoże.
- Powinniśmy bronić Ukrainy, a tego nie robimy – mówi dodając, że choć Zachód zapewnia, że Ukraina to część Europy, to w momencie zagrożenia ją zostawia, sugerując „niech ginie sama”. - Myślę, że wojska europejskie powinny bronić Europy - podkreśla.
Nauka polskiego i odkrywanie Čiurlionisa
Vytautas Landsbergis opowiada, kiedy i dlaczego uczył się języka polskiego. Był samoukiem. Polski był mu potrzebny do lepszego poznania życia i twórczości wybitnego litewskiego kompozytora i malarza Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa. Čiurlionis „uczył się w Warszawie i długo żył w Warszawie”. - Jego utwory literackie pisane po polsku są przepiękne – podkreśla prof. Landsbergis.
Podcast „Globalny Chrząszcz”
Dla gości podcastu polski nie jest pierwszym językiem. W poprzednich odcinkach Jerzy Haszczyński rozmawiał z Szalomem Ber Dowem Stamblerem, z Adilem Abdelem Aatim i Shahlą Kazimovą.
