Odroczenie rozprawy TK. Izdebski: Kaczyński może nie chcieć otwierać nowego frontu

Zaskoczyło pana, że TK postanowił po raz kolejny przełożyć rozprawę w sprawie ograniczenia dostępu do informacji publicznej?

Mało jest rzeczy, które mnie zaskakują, jeśli chodzi o pracę TK w ostatnich kilku latach. Trybunał serwuje takie niespodzianki, które są dość przykre z punktu widzenia państwa prawa. Myślałem, że szybki termin pierwszej rozprawy – która odbyła się już w listopadzie – oznacza, że TK i jego otoczeniu politycznemu zależy na czasie w sprawie wniosku pierwszej prezes SN Małgorzaty Manowskiej. Chodzi o wydarzenia dziejące się w tle, czyli sprawę stowarzyszenia Watchdog Polska przeciwko Fundacji Lux Veritatis o dostęp do informacji publicznej. Podstawą do oskarżenia ojca Tadeusza Rydzyka – dyrektora tej fundacji – jest jeden z przepisów, który jest kwestionowany przez prezes Manowską.

Czytaj więcej

W sądzie i w urzędzie

Dostęp do informacji publicznej: TK odłożył decyzję ws. wniosku Manowskiej

Bezterminowo Trybunał Konstytucyjny po raz kolejny odroczył rozprawę ws. konstytucyjności kilku przepisów ustawy o dostępie do informacji publiczne...

Jakie jest stanowisko prezes Manowskiej? Co dokładnie chce zbadać?

Mamy bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, które rozstrzygały wątpliwości interpretacyjne. TK używany jest jako instrument i wykorzystywany do zmiany ustawy, a de facto do jej zablokowania. Gdyby rzeczywiście pani prezes miała wątpliwości, mogłaby poszukać sojuszników chociażby w parlamencie. Jak już mamy coś zmieniać, to powinniśmy to robić na drodze politycznej. Konsekwencją wniosku, który złożyła pani prezes, będzie praktyczne wyłączenie ustawy z działania.

Czy te zmiany to np. definicja tego, kto jest podmiotem publicznym? Czy są jakieś inne sfery, które można byłoby przedefiniować w ustawie?

One istnieją, ale nie w tych punktach, które podważa pierwsza prezes SN. Trudno jest wyegzekwować udostępnienie informacji, jeżeli władze publiczne nie chcą tej informacji udostępnić. Często przywołuję sytuację, w której dostępu do informacji odmówiła mi Ewa Kopacz. W pierwszej instancji spotkałem się już za pomocą pełnomocników z Beatą Szydło, a w drugiej instancji z Mateuszem Morawieckim. Widać, że dynamika jest dosyć powolna, a ta informacja jest przecież potrzebna wtedy, kiedy o nią pytamy. Częstą taktyką jest przedłużanie czasu odpowiedzi o lata. To właśnie powinniśmy zmienić. Prezes Manowska wraca do pewnych podstaw, które są już dosyć dobrze wyjaśnione przez sądy administracyjne, chodzi o podmioty, które są zobowiązane od udostępnienia informacji publicznej. Jest wiele instytucji, które uważają, że nie powinny być zobowiązane do udostępniania informacji publicznej – np. Polska Fundacja Narodowa, czy różne instytuty, które powstają teraz jak grzyby po deszczu, np. Instytut Demografii. Ale dotyczy to także spółek, agencji czy podmiotów takich jak CPK w Baranowie.

Czy zmierza to do stworzenia zamkniętej listy instytucji publicznych, które będą zobowiązane do podawania informacji?

Tak, i wydaje mi się, że jest z tym związany duży problem. Mamy do czynienia z prywatyzacją usług publicznych. Nawet SN i jego organy mogą zostać wyłączone, ponieważ zakres zaskarżenia dotyczy w zasadzie wszystkich podmiotów. A co potem zrobią z tym politycy? Możemy mieć wyłączoną dużą część podmiotów, które wydają się najciekawsze z punktu śledzenia wydatków państwa czy jego działań. Bo coraz częściej podmioty niezwiązane tradycyjnie z państwem podejmują decyzje i gospodarują mieniem publicznym. A to, czym pani prezes jest zainteresowana osobiście, to zarzut o niedookreśleniu w ustawie osób pełniących funkcje publiczne i zderzaniu tego z prywatnością takiej osoby. Jej zdaniem jest udostępnianych zbyt wiele informacji, które ingerują w sferę prywatną osoby publicznej. Chodzi o takie informacje jak wykorzystywanie majątku publicznego w celach prywatnych, np. o korzystanie z samochodów służbowych. W SN, jeszcze kiedy prezeską była sędzia Gersdorf, istniał ogromny opór, żeby udostępnić informacje dotyczące wydatków z kart płatniczych, które są w posiadaniu pracowników SN.

Czy przeniesienie rozprawy bezterminowo może oznaczać, że wniosek prezes Manowskiej trafi na długo do zamrażarki?

Bardzo bym sobie tego życzył. Jedna z teorii zakłada, że Jarosław Kaczyński może nie chcieć otwierać nowego frontu i tracić kolejnych głosów. Rozstrzygnięcie tego wniosku wywróciłoby to, co Paweł Kukiz poczytuje za swój sukces, czyli jawny rejestr zawieranych umów przez instytucje publiczne, co zresztą jest dobrym rozwiązaniem.