W tej sprawie nie chodzi, mniemam, o historię. Nigdy nie dyskutowano by równie ostro o zachowaniu Piusa XII, gdyby spór dotyczył tylko faktów: np. liczby uratowanych przez niego w czasie wojny Żydów. Jesteśmy raczej świadkami zderzenia nowej moralności z tradycyjnymi zasadami chrześcijaństwa. Zbrodnia na Żydach staje się absolutna i nieporównywalna z żadną inną; każdy zatem, kto choćby w najmniejszym stopniu bądź się do niej przyczynił, bądź jej nie przeciwdziałał, staje się po prostu winny.