Reklama
Rozwiń
Reklama

Zbrodnie tak samo okrutne

Rozmowa z prof. Andrzejem Paczkowskim, historykiem

Publikacja: 26.10.2014 01:08

Rz: Czy można porównać zbrodnie niemieckie i sowieckie podczas II wojny światowej?

Andrzej Paczkowski:

Podstawową różnicą jest to, ?że nazistowskie Niemcy miały program ludobójczy. Traktowały pewne grupy narodowe jako gorsze, a ich członków jako podludzi. Część z nich – tak jak Żydzi – była przeznaczona do likwidacji, inni – np. Słowianie – byli skazani na bycie przymusowymi robotnikami. ?W ideologii sowieckiej nie było podziału na ludzi i podludzi, tylko na klasy pracujące i wyzyskujące. ?Te miały być zlikwidowane albo zmarginalizowane. ?W ramach stosunków międzypaństwowych prawie wszyscy Polacy byli traktowani jako panowie. Z tym, że Sowieci nie mieli planu likwidacji wszystkich Polaków, tak jak Niemcy planowali zabić wszystkich Żydów.

Czy w tych zbrodniach było coś podobnego?

Porównywalne są formy represji: obozy koncentracyjne, wysiedlenia. Mechanizmy terroru są zawsze mniej więcej takie same. Wsadza się ludzi do więzień, bije ich, rozstrzeliwuje.

Reklama
Reklama

A skala?

Związek Sowiecki miał wolną rękę, jeśli chodzi o represje wobec Polaków, tylko w latach 1939–1941 i tylko na tej części terytorium polskiego, którą anektował w 1939 roku. Były więc wywózki ludności, zbrodnia katyńska, dziesiątki tysięcy rozstrzelanych i wymordowanych w więzieniach. Niemcy okupowali najpierw pół Polski, a potem całą. W sumie ta okupacja trwała znacznie dłużej, a w związku z tym było parokrotnie więcej ofiar niż tych spowodowanych przez Związek Sowiecki.

Można się pokusić o ocenę, które represje były gorsze?

Jeżeli chodzi o skalę i założenia ideowe, to terror niemiecki był gorszy od sowieckiego. Objął więcej ludzi i miał negatywny stosunek do wszystkich Polaków. Natomiast Sowieci uważali, że są tacy Polacy – np. chłopi bezrolni – którzy mogą im posłużyć do zbudowania nowego państwa. Stalin dzielił Polaków na różne kategorie, a Hitler traktował wszystkich tak samo źle. Nie można jednak powiedzieć, które zbrodnie były okrutniejsze czy bardziej bezwzględne.

—rozmawiała Agnieszka Kalinowska

Plus Minus
Profesor Zbigniew Wójcik. Typowy naukowiec, płomienny publicysta
Plus Minus
„Polska sarmacka. Historia zwykłych ludzi”: Dawna Polska jakiej nie znacie
Plus Minus
„Pisma zebrane. Tom 1. Rousseau – Literatura – Platon”: Eros umarł
Plus Minus
„Prapuszcza. Ostatnie starcie”: Żubr kontra Niedźwiedź
Materiał Promocyjny
Historyczne śródmieście Gdańska przyciąga klientów z całego kraju
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama