Reklama

Zbrodnie tak samo okrutne

Rozmowa z prof. Andrzejem Paczkowskim, historykiem

Publikacja: 26.10.2014 01:08

Rz: Czy można porównać zbrodnie niemieckie i sowieckie podczas II wojny światowej?

Andrzej Paczkowski:

Podstawową różnicą jest to, ?że nazistowskie Niemcy miały program ludobójczy. Traktowały pewne grupy narodowe jako gorsze, a ich członków jako podludzi. Część z nich – tak jak Żydzi – była przeznaczona do likwidacji, inni – np. Słowianie – byli skazani na bycie przymusowymi robotnikami. ?W ideologii sowieckiej nie było podziału na ludzi i podludzi, tylko na klasy pracujące i wyzyskujące. ?Te miały być zlikwidowane albo zmarginalizowane. ?W ramach stosunków międzypaństwowych prawie wszyscy Polacy byli traktowani jako panowie. Z tym, że Sowieci nie mieli planu likwidacji wszystkich Polaków, tak jak Niemcy planowali zabić wszystkich Żydów.

Czy w tych zbrodniach było coś podobnego?

Porównywalne są formy represji: obozy koncentracyjne, wysiedlenia. Mechanizmy terroru są zawsze mniej więcej takie same. Wsadza się ludzi do więzień, bije ich, rozstrzeliwuje.

Reklama
Reklama

A skala?

Związek Sowiecki miał wolną rękę, jeśli chodzi o represje wobec Polaków, tylko w latach 1939–1941 i tylko na tej części terytorium polskiego, którą anektował w 1939 roku. Były więc wywózki ludności, zbrodnia katyńska, dziesiątki tysięcy rozstrzelanych i wymordowanych w więzieniach. Niemcy okupowali najpierw pół Polski, a potem całą. W sumie ta okupacja trwała znacznie dłużej, a w związku z tym było parokrotnie więcej ofiar niż tych spowodowanych przez Związek Sowiecki.

Można się pokusić o ocenę, które represje były gorsze?

Jeżeli chodzi o skalę i założenia ideowe, to terror niemiecki był gorszy od sowieckiego. Objął więcej ludzi i miał negatywny stosunek do wszystkich Polaków. Natomiast Sowieci uważali, że są tacy Polacy – np. chłopi bezrolni – którzy mogą im posłużyć do zbudowania nowego państwa. Stalin dzielił Polaków na różne kategorie, a Hitler traktował wszystkich tak samo źle. Nie można jednak powiedzieć, które zbrodnie były okrutniejsze czy bardziej bezwzględne.

—rozmawiała Agnieszka Kalinowska

Plus Minus
„Rzeźbię w słowach. Pisma o życiu i książkach”: Lewa ręka literatury
Materiał Promocyjny
Bankowe konsorcjum z Bankiem Pekao doda gazu polskiej energetyce
Plus Minus
„Minuta ciszy. Sezon 2”: Pogrzebowe machinacje
Plus Minus
„Nie zabij nikogo. Z notatnika instruktora jazdy”: Patrz w lusterka
Plus Minus
„Zgiń kochanie”: Subtelnie o koszmarze
Materiał Promocyjny
Technologie, które dziś zmieniają biznes
Plus Minus
Gość „Plusa Minusa” poleca. Dr Paweł Łokić: Co zabrałbym na bezludną wyspę
Materiał Promocyjny
Lojalność, która naprawdę się opłaca. Skorzystaj z Circle K extra
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama