Do tegorocznej Nagrody Pileckiego zgłoszono prawie sto tytułów książek naukowych i reporterskich. Tematyka nominowanych publikacji, wydanych po polsku lub po angielsku, wiąże się z dwudziestowiecznym doświadczeniem dwóch totalitaryzmów – nazistowskiego i komunistycznego. To hołd oddany Witoldowi Pileckiemu, patronowi tej nagrody, w którego życiorysie nie brakuje przykładów poświęcenia się w walce z dyktaturami. W 1939 r. brał udział w kampanii wrześniowej, walcząc przeciwko agresji Niemiec i ZSRR na Polskę. Później działał w podziemiu i przedostał się do obozu Auschwitz-Birkenau. Na podstawie swoich przeżyć i obserwacji napisał raport na temat dokonywanego tam ludobójstwa. Po brawurowej ucieczce z obozu włączył się do walki w powstaniu warszawskim. Po wojnie za swoją działalność konspiracyjną został posądzony o zdradę i skazany przez komunistyczne władze na karę śmierci.