[b]Ten obowiązek potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z 21 kwietnia 2010 r. (I SA/Ol 806/09).[/b]

Sprawa dotyczyła zaległości w PIT powstałej na skutek niewpłacenia zobowiązania wykazanego w zeznaniu podatkowym. Podatnik zwrócił się do naczelnika urzędu skarbowego o umorzenie zaległości, powołując się na trudną sytuację osobistą, brak jakiegokolwiek majątku, dochodów, środków finansowych, długi, problemy ze zdrowiem oraz przebywanie w zakładzie karnym. Stwierdził, że w obecnej sytuacji odmowa umorzenia zaległości zagrozi jego egzystencji.

Podstawą prawną decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej jest art. 67a § 1 pkt 3 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=90AA1071CD9DD317169369A2BA01181B?id=176376]ordynacji podatkowej[/link], który mówi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

W decyzji odmownej naczelnik urzędu skarbowego wyjaśnił, co rozumie pod pojęciem ważny interes podatnika przemawiający za umorzeniem zaległości podatkowej. W jego opinii zachodzi on wtedy, gdy z powodu szczególnych, nadzwyczajnych okoliczności czy wypadków losowych następuje znaczne pogorszenie warunków życia podatnika, wskutek czego nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych.

[b]Organ podatkowy przyznał, że okoliczności przedstawione przez podatnika potwierdzają jego trudną sytuację, a zatem uzasadnione jest powołanie się na ważny interes w umorzeniu zaległości[/b]. Niemniej jednak uznał, że [b]sposób powstania zaległości nie uzasadnia udzielenia tej ulgi.[/b] Z wyjaśnień podatnika nie wynika bowiem, aby w terminie wpłaty zobowiązania zaistniały jakieś okoliczności uniemożliwiające wypełnienie tego obowiązku.

Dyrektor izby skarbowej rozpatrując odwołanie, stwierdził, że podatnik przebywając w zakładzie karnym ma ograniczone możliwości zarobkowania, jednak uzyskuje od państwa wszelkie niezbędne świadczenia zapewniające funkcjonowanie, a zatem nie może argumentować, że odmowa umorzenia zaległości zagrozi jego egzystencji. Poza tym po opuszczeniu zakładu karnego będzie mógł podjąć pracę i spłacić długi.

Umorzenie zaległości tylko dlatego, że w obecnej chwili nie ma środków finansowych, byłoby przedwczesne. Zastosowaniu tego przywileju sprzeciwia się zatem interes publiczny. Ponadto, gdyby trudna sytuacja podatnika utrzymywała się po opuszczeniu zakładu karnego, może on ponownie złożyć wniosek o ulgę.

Podatnik swoją argumentację powtórzył w skardze do sądu, ale nie została ona uwzględniona. Sąd wskazał, że decyzje wydawane na podstawie art. 67a [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=90AA1071CD9DD317169369A2BA01181B?id=176376]ordynacji podatkowej[/link] są decyzjami uznaniowymi. Użycie przez ustawodawcę sformułowania „może” oznacza, że organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć zaległości podatkowych. Zatem nawet ustalenie, że za umorzeniem przemawia ważny interes podatnika, nie zobowiązuje do korzystnego rozstrzygnięcia.

Ocenę tego, czy w konkretnej sprawie udzielenie ulgi będzie uzasadnione, ustawodawca pozostawił organowi podatkowemu. [b]Organy podatkowe mają zatem możliwość uwzględnienia szczególnych okoliczności związanych z indywidualną sytuacją określonego podatnika, które uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku zapłaty należności podatkowej.

Mogą też negatywnie dla podatnika rozstrzygnąć sprawę, nawet gdy chodzi o jego ważny interes. Warunkiem jest, aby taka decyzja była rzetelnie uzasadniona.[/b]