Rafał Adamus: Możliwa korporacja doradców restrukturyzacyjnych

Samorząd zawodowy doradców restrukturyzacyjnych zajmowałby się kształceniem i podnoszeniem umiejętności. Jego kompetencją byłoby też zorganizowanie sądownictwa dyscyplinarnego.

Publikacja: 09.05.2024 07:20

Rafał Adamus: Możliwa korporacja doradców restrukturyzacyjnych

Foto: Adobe Stock

Doradca restrukturyzacyjny to syndyk, nadzorca sądowy, zarządca etc. w postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Obecnie roczny wpływ nowych spraw o ogłoszenie upadłości konsumenckiej oscyluje wokół 20 tys. wniosków. Do tego należy doliczyć sprawy restrukturyzacyjne i upadłościowe przedsiębiorców. Doradcy restrukturyzacyjni to zatem spora grupa zawodowa w Polsce.

Do tej pory wydano w sumie 2016 licencji uprawniających do wykonywania tego zawodu, przy czym nie każdy posiadacz licencji doradcy jest osobą czynną zawodowo. Powstaje pytanie, czy dojdzie do utworzenia korporacji doradców restrukturyzacyjnych, na wzór korporacji adwokatów i radców prawnych? Czy ewolucja pójdzie naprzód?

Krótko o historii

Unifikacja polskiego prawa o niewypłacalności nastąpiła w 1934 r. Wcześniej obowiązywało prawo państw zaborczych (rosyjskie, byłego Królestwa Kongresowego, niemieckie, austriackie, a nawet węgierskie). Prawo upadłościowe przewidywało funkcję syndyka dla likwidacji majątku upadłego, a prawo układowe nadzorcę sądowego. W okresie PRL, czyli gospodarki centralnie planowanej, prawo upadłościowe było zmarginalizowane. Efektem było natomiast zewnętrzne bankructwo państwa (PRL w 1981 r. jednostronnie zawiesiła obsługę zadłużenia zagranicznego).

Po 1989 r., wraz ze zmianą ustroju i wprowadzeniem gospodarki wolnorynkowej, doszło do odnowienia zainteresowania prawem upadłościowym. Przez lata źródłem prawa określającym status syndyka było skromne w swej treści rozporządzenie ministra sprawiedliwości z 16 kwietnia 1998 r. w sprawie szczególnych kwalifikacji oraz warunków wymaganych od kandydatów na syndyków upadłości. Syndycy rekrutowali się zwykle ze środowisk byłych dyrektorów przedsiębiorstw państwowych, a także adwokatów i radców prawnych.

Nastąpił przełom

Kamieniem milowym była ustawa z 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka. Określiła ona zasady uzyskiwania i tryb przyznawania licencji syndyka, odmowy jej przyznania, cofania i zawieszania praw wynikających z tej licencji. Licencja syndyka uprawniała do wykonywania czynności syndyka, nadzorcy sądowego i zarządcy na podstawie ówczesnej ustawy z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze. Teraz historia nabiera przyspieszenia. Na podstawie przepisów ustawy z 30 maja 1989 r. o samorządzie zawodowym niektórych przedsiębiorców (DzU z 1989 r., nr 35, poz. 194), 28 listopada 2009 r. została powołana Krajowa Izba Syndyków, która następnie zostaje przemianowana na Krajową Izbę Doradców Restrukturyzacyjnych.

Jej kompetencje, w porównaniu z kompetencjami korporacji prawniczych, są jednak mocno ograniczone. Dziekanami byli kolejno Maciej Roch Pietrzak i Jerzy Sławek. Zostaje opracowany kodeks etyki syndyka. Od 1 stycznia 2016 r. ustawa o licencji syndyka stała się ustawą o licencji doradcy restrukturyzacyjnego, w związku z wejściem w życie reformy prawa niewypłacalności w Polsce. We wrześniu 2015 r. ukazuje się pierwszy numer profesjonalnie wydawanego przez KIDR kwartalnika „Doradca Restrukturyzacyjny”. Redaktorem naczelnym został Mateusz Bienioszek. Nakład pierwszego numeru to 1 tys. egzemplarzy. Obecnie periodyk podwoił swój nakład.

Czytaj więcej

Bartosz Merczyński: Bez zaufania nie będzie zgody na restrukturyzację

Potrzeba chwili?

W związku z nieuczciwymi praktykami rynkowymi niektórych osób niedawno znany think tank (Sekcja Upadłościowa Instytutu Allerhanda w Krakowie) ponowił publicznie postulat stworzenia korporacji doradców restrukturyzacyjnych. Czego należałoby się spodziewać po takiej konstrukcji? Przynależność do korporacji zapewne byłaby przymusowa. Korporacja zajmowałaby się kształceniem i podnoszeniem umiejętności zawodowych. Mogłaby zawierać umowy generalne z zakładami ubezpieczeń na obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej doradców. Kompetencją korporacji byłoby też zorganizowanie sądownictwa dyscyplinarnego.

Z pewnością pojawi się dyskusja, ile władzy ma przypadać korporacji, a ile ministrowi sprawiedliwości. Ten ostatni powinien zachować dotychczasowe kompetencje w zakresie przeprowadzania egzaminów i dokonywania wpisów na listę doradców restrukturyzacyjnych. Ułożenia na nowo zapewne będzie wymagał nadzór ministra sprawiedliwości nad działalnością doradców, jeżeli pojawią się organy samorządu zawodowego. Doradca restrukturyzacyjny poddany jest także kontroli lub nadzorowi ze strony sądu, sędziego-komisarza, rady wierzycieli. Powołanie korporacji doradców zapewne byłoby dalszym krokiem do profesjonalizacji tego zawodu.

Czy jesteś za utworzeniem korporacji doradców restrukturyzacyjnych

W drugiej połowie kwietnia br. na platformie LinkedIn przeprowadziłem ankietę, zadając pytanie: „Czy jesteś za utworzeniem korporacji doradców restrukturyzacyjnych, na wzór adwokatów/radców, z samorządem, sądownictwem dyscyplinarnym?”. Można było udzielić odpowiedzi „tak” albo „nie”, przy czym osobno mogli wypowiadać się doradcy restrukturyzacyjni, a oddzielnie także inne osoby. W ankiecie wzięło udział 245 osób, z czego 86 doradców restrukturyzacyjnych i 159 innych użytkowników portalu.

Wśród doradców restrukturyzacyjnych na „tak” głosowało 59 osób, a na „nie” 27. W przypadku innych osób (w znakomitej większości byli to prawnicy) na „tak” głosowało 115 osób, a na „nie” 44 osoby. W pewnym przybliżeniu – i biorąc pod uwagę skalę udzielonych głosów – można powiedzieć, że dwie trzecie respondentów poparło utworzenie korporacji doradców restrukturyzacyjnych.

Doradca restrukturyzacyjny to syndyk, nadzorca sądowy, zarządca etc. w postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Obecnie roczny wpływ nowych spraw o ogłoszenie upadłości konsumenckiej oscyluje wokół 20 tys. wniosków. Do tego należy doliczyć sprawy restrukturyzacyjne i upadłościowe przedsiębiorców. Doradcy restrukturyzacyjni to zatem spora grupa zawodowa w Polsce.

Do tej pory wydano w sumie 2016 licencji uprawniających do wykonywania tego zawodu, przy czym nie każdy posiadacz licencji doradcy jest osobą czynną zawodowo. Powstaje pytanie, czy dojdzie do utworzenia korporacji doradców restrukturyzacyjnych, na wzór korporacji adwokatów i radców prawnych? Czy ewolucja pójdzie naprzód?

Pozostało 88% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Opinie Prawne
Marek Isański: NSA świadomie zachęca fiskusa do okradania zwykłych obywateli
Opinie Prawne
Marek Kobylański: Fundusz nieprawidłowości. Ktoś za to odpowie, ale czy ci, którzy powinni?
Opinie Prawne
Robert Gwiazdowski: ZUS in Digital Age, czyli zlikwidować urzędy skarbowe
Opinie Prawne
Ewa Szadkowska: Kampania za rządowe pieniądze? Krzysztof Szczucki prochu nie wymyślił
Opinie Prawne
Piotr Podgórski: Jak walką z cyberzagrożeniem wylewamy dziecko z kąpielą
Materiał Promocyjny
CERT Orange Polska: internauci korzystają z naszej wiedzy