Alicja Kuczera, dyrektor zarządzający Polskiego Stowarzyszenia Budownictwa Ekologicznego PLGBC, podkreśla, że idea gospodarki cyrkularnej w budownictwie spowoduje, iż projektowanie i wznoszenie budynków będzie generowało mniej odpadów budowlanych i rozbiórkowych.

– Stworzenie budynku cyrkularnego (to neologizm, z ang. circular building – obiekt powstały w zgodzie z ideą gospodarki obiegu zamkniętego) będzie oznaczało, że żaden materiał budowlany na koniec swego cyklu życia nie stanie się odpadem, ale zostanie ponownie włączony do łańcucha budowlanego – wyjaśnia Kuczera. – Składowanie odpadów budowlanych na wysypiskach będzie wtedy całkowicie zabronione.

Odzyskać energię

Użytkowanie w obiegu zamkniętym to jeden z megatrendów gospodarczych prognozowanych przez Deloitte. – W Europie i na świecie zaczynają się już pojawiać budynki cyrkularne. Jednym z przykładów jest budynek Circl należący do ABN AMRO, zlokalizowany przy głównej siedzibie banku w Amsterdamie – opowiada Alicja Kuczera.

Architekt Anna Baczkowska, menedżer ds. wsparcia technicznego w firmie Armstrong, zauważa zaś, że projektowanie budynków, które w pełni działają w obiegu zamkniętym i nie wytwarzają odpadów, to na razie eksperyment. – Wyzwaniem jest fakt, że nie wszyscy dostawcy materiałów i rozwiązań dla budownictwa są na to przygotowani – mówi.

– Istotą obiegu zamkniętego jest mądrzejsze wykorzystywanie wszystkich zasobów, które posiadamy – komentuje Marcin Sucharski, architekt z Easst.com. – To słuszny i jedyny możliwy trend w obliczu przyspieszania tempa zużywania surowców naturalnych i zwiększonej emisji gazów cieplarnianych. Na razie obieg zamknięty zużywania i odzyskiwania energii oraz surowców nie jest możliwy bez wykorzystania, przynajmniej w minimalnym stopniu, zewnętrznych źródeł energii.

Ale, jak podkreśla architekt, mamy już przykłady niemal „samowystarczalnych" obiektów. Są to niewielkie budynki. – Zrównoważone projektowanie jest wdrażane także w przypadku większych obiektów, ale efekty są dalekie od ideału – mówi Marcin Sucharski. – Model ten powinien być wdrażany na większą skalę również na rynku biur i inwestycji mieszkaniowych jako odpowiedź na bardziej świadomy i odpowiedzialny system racjonalniej gospodarki zasobami, głównie po to, aby minimalizować bilans energetyczny i zmniejszać emisję gazów cieplarnianych – tłumaczy.

Według Marcina Sucharskiego pierwszym krokiem w optymalizacji procesu gospodarowania odpadami powinno być odpowiednie projektowanie dla recyklingu zarówno budynków biurowych, jak i mieszkaniowych, co od dawna stosuje się np. w przemyśle motoryzacyjnym. Może to zredukować późniejsze koszty, zmniejszyć ilość odpadów i ułatwić odzysk.

Adam Targowski, menedżer ds. zrównoważonego rozwoju w spółce biurowej Skanska, ocenia, że idea obiegu zamkniętego dla sektora budownictwa jest i ważna, i trudna. – Ważna, bo budownictwo ma duży wpływ na środowisko, będąc odpowiedzialne za wysoki poziom emisji dwutlenku węgla – wyjaśnia. – A trudna z uwagi na złożoność projektów budowlanych, ilość i różnorodność wykorzystywanych materiałów, a także ze względu na długowieczność budynków. Już na etapie projektowania trzeba myśleć o tym, co się będzie działo z budynkiem za kilkadziesiąt lat. Dotyczy to zarówno rynku biurowego, jak i mieszkaniowego – podkreśla.

Dodaje, że postępujący rozwój technologiczny pozwala na odzyskiwanie i powtórne wykorzystanie coraz większej ilości materiałów budowlanych, łącznie z elementami wyposażenia.

Według Targowskiego tempo wdrażania innowacji zależy między innymi od regulacji prawnych. – W krajach, gdzie obowiązują np. wyższe opłaty za składowanie i utylizację odpadów, widać więcej inicjatyw tworzenia budynków „obiegu zamkniętego" – mówi.

Pytany o ideę obiegu zamkniętego Krzysztof Czekalski, dyrektor ds. technicznych w dziale powierzchni przemysłowych i magazynowych firmy Cresa Polska, mówi, że to przyszłość, choć odległa, całej gospodarki, nie tylko budownictwa. – Na pewno pojawi się także obieg zamknięty surowców wykorzystywanych w budownictwie. Najprawdopodobniej nie będzie on jednak obiegiem izolowanym wyłącznie do tego obszaru, lecz częściowo obiegi surowców w różnych branżach będą się przenikać – przewiduje. – Na wdrożeniu idei obiegu zamkniętego w gospodarce zyskają najbardziej takie branże jak IT, automatyka, tworzenie oprogramowania. Na pewno zyskają też użytkownicy budynków – dodaje.