Białuchy posiadają złożone systemy komunikacji i silne więzi społeczne. Szacuje się, że w wodach arktycznych i subarktycznych, w tym u wybrzeży Alaski, żyje około 136 tys. tych dorosłych zwierząt. Chociaż Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje je za gatunek niezagrożony wyginięciem, to jednak borykają się one z zagrożeniami spowodowanymi połowami, żeglugą, poszukiwaniem ropy naftowej i gazu oraz zmianami klimatu.

Czytaj więcej

Ludzki nadgarstek może skrywać tajemnicę ewolucji człowieka

Jakie zwierzęta, oprócz człowieka, potrafią rozpoznać się w lustrze?

Przez lata naukowcy uważali, że zdolność rozpoznawania się w lustrze jest unikalna dla ludzi. Jednak od lat 70. XX wieku badacze zaczęli wykazywać, że umiejętność tę posiadają także szympansy, bonobo, orangutany, goryle, delfiny butlonose, słonie azjatyckie, sroki eurazjatyckie i ryby z rodziny wargaczowatych. Zdolność rozpoznania swojego odbicia w lustrze, zdaniem naukowców, wydaje się być cechą charakterystyczną gatunków społecznych i wykazujących empatię.

Najnowsze badanie opublikowane 20 maja w czasopiśmie „PLOS One” dowodzi, że również niektóre białuchy rozpoznają swoje odbicie w lustrze. Dołączają tym samym do nielicznej, ale ciągle poszerzającej się grupy gatunków innych niż człowiek, które potrafią rozpoznawać siebie.

Czytaj więcej

Neandertalczycy umieli leczyć zęby. Naukowcy dowód znaleźli w Rosji

Jak naukowcy dowiedli, że białuchy rozpoznają się w lustrze? 

W najnowszym badaniu naukowcy przebadali cztery białuchy przebywające w niewoli w nowojorskim akwarium, należącym do Towarzystwa Ochrony Przyrody (Wildlife Conservation Society): trzy dorosłe samice o imionach Kathy, Marina i Natasha oraz córkę Natashy – Maris, która miała wówczas 7 lat. Żadne ze zwierząt nie miało wcześniej doświadczenia z lustrami, ani nie brało udziału w badaniach poznawczych, choć miały kontakt z półprzezroczystymi szybami w swoich basenach.

W jednym z trzech naziemnych basenów, które miały do dyspozycji białuchy, naukowcy zamontowali lustro weneckie, które z jednej strony odbija światło, a z drugiej jest przezroczyste. Następnie zainstalowali kamerę, aby zarejestrować reakcje zwierząt na ten nowy obiekt. W ramach próby kontrolnej powtórzyli eksperyment, umieszczając w tym samym miejscu kawałek przezroczystego pleksiglasu.

Czytaj więcej

Odrzucenie w przyjaźni boli tak samo, jak odrzucenie w miłości. Naukowcy mają dowód

Dwie z białuch – Kathy i Marina – spędzały niewiele czasu przy lustrze. Jednak Natasha i Maris wydawały się zaintrygowane jego obecnością.

Podczas pierwszego dwugodzinnego spotkania z własnym odbiciem, Natasha i Maris zaczęły od kłapania szczękami i gwałtownego unoszenia głów – są to zachowania społeczne zazwyczaj kojarzone z agresją i próbą zastraszenia. Wyglądało to tak, jakby myślały, że stoją oko w oko z innym zwierzęciem, a nie z własnym odbiciem. Następnie zaczęły kręcić głowami w różnych kierunkach, co badacze określają jako zachowania służące „testowaniu zależności”. Dzięki nim białuchy chciały sprawdzić, czy zwierzęta w lustrze je naśladują.

W czasie drugiej sesji z lustrem Natasha i Maris zaczęły wykazywać nowe zachowania – przyglądały się sobie i swoim ruchom.

Naukowcy przeprowadzili również „test znaku” –  narysowali znaki na częściach ciał zwierząt, których te nie mogły dostrzec, dopóki nie spojrzały w lustro. Maris nie była zainteresowana ich oglądaniem w przeciwieństwie do Natashy. Ta pływała w kółko, zwracając się do lustra stroną ze znakiem, a nawet przyciskała znak do lustra. Zachowania te wystarczyły, aby naukowcy stwierdzili, że Natasha zdała „test lustra”.

Czytaj więcej

Tempo oddechu może wpływać na to, jak postrzegamy innych. Nowe odkrycie badaczy

Białuchy wykazują oznaki samoświadomości

– Byliśmy bardzo podekscytowani, obserwując reakcję Natashy na widok tymczasowego znaku wizualnego – przyznała Diana Reiss, współautorka badania cytowana przez serwis Smithsonian Magazine. Podkreśliła również, że białuchy wykazują wysoki poziom samoświadomości i poczucia własnej tożsamości. Ten poziom świadomości obejmuje również zrozumienie, że lustro może być narzędziem do obserwowania siebie.

Odkrycie, zdaniem naukowców, nie tylko poszerza wiedzę na temat zdolności poznawczych białuch, lecz także może przyczynić się do wzmocnienia działań na rzecz ochrony tego gatunku. Badacze mają nadzieję, że to oraz inne odkrycia zwiększą empatię i troskę o walenie – grupę obejmującą delfiny, wieloryby i morświny – co doprowadzi do wprowadzenia skutecznych środków ochronnych na całym świecie.