Jak czytamy w "Current Zoology" samice decydują się na takie zachowanie, pomimo że samce mają być świadome tego, iż partnerka tylko udaje martwą.

Lejkowcowate to rodzina licząca ok. 1 200 gatunków, które charakteryzuje tkanie poziomych, płachtowatych sieci zakończonych z jednej strony lejkiem, w którym przesiaduje pająk. W Polsce występuje 11 gatunków pająków z tej rodziny. Lejkowcowate występują na wszystkich kontynentach. 

U niektórych gatunków naukowcy zaobserwowali zachowanie określane jako "seksualna katalepsja" - samica wydaje się martwa zanim samiec zaczyna z nią kopulować. Badacze chcieli ustalić czy samice robią to z wyboru czy też są wprowadzane w ten stan przez samce za pomocą jakiejś substancji chemicznej przez nie wydzielanej.

Czytaj więcej

Rob Dunn: Pająki, bakterie, drożdże… Kevin nigdy nie jest sam w domu

Jak czytamy na łamach "Current Zoology" badacze przyjrzeli się pająkom z gatunku Aterigena aculeata, u których zaobserwowano "seksualną katalepsję" w czasie kopulowania.

Pająki po kopulacji zostały zamrożone, tak aby badacze mogli sprawdzić skład chemiczny ich ciał pod kątem tego, czy może on wywołać takie zachowanie. Gdyby skład chemiczny ciała samicy podobny do samic znieczulonych - na potrzeby eksperymentu - za pomocą znieczulenia, wówczas wskazywałoby to, że samce uwalniają jakąś substancję, która wprowadza samice w stan seksualnej katalepsji.

Jak się jednak okazało skład chemiczny ciała samicy był podobny do tego, jaki stwierdzono u samic udających martwe w ramach mechanizmu obronnego i inny od tego, u samic, które znieczulono. To wskazuje, że samice tylko udają martwe.

Samce pająków z rodziny pogońcowatych same udają martwe, by samice ich nie zjadły

- Do kopulacji dochodzi tylko wtedy, gdy samica wejdzie w stan seksualnej katalepsji, gdyby się tak nie zachowała, do kopulacji by nie doszło - mówi Mark Elgar, biolog ewolucyjny z Uniwersytetu w Melbourne, współautor badania.

Badacze odkryli, że tuż po kopulacji samica "ożywa" pokazując, że jest w stanie kontrolować to, jak długo udaje martwą oraz że samce są świadome, iż samica w rzeczywistości nie jest martwa.

Badacze nie wiedzą czy zachowanie samic to mechanizm wypracowany przez samice, by zwiększyć szansę na kopulację z samcem, czy też mechanizm obronny samców, by uniknąć zjedzenia przez samicę po seksie.

U innych pająków, u których samice zjadają samce po kopulacji, zaobserwowano inne mechanizmy obronne: samce pająków z rodziny pogońcowatych same udają martwe, by samice ich nie zjadły.