W poniedziałek 5 października rozpoczął się tydzień noblowski. Najpierw Szwedzki Instytut Karolinska przyznał laur w dziedzinie fizjologii i medycyny trzem uczonym – Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel zostali wyróżnieni za przełomowe odkrycie kanałów jonowych sterowanych światłem i rozwój optogenetyki.
Następnego dnia Królewska Szwedzka Akademia Nauk za przełomowy wkład w powstanie i rozwój Obserwatorium Neutrin IceCube oraz odkrycie wysokoenergetycznych neutrin pochodzenia astrofizycznego nagrodziła fizycznym Noblem Francisa Halzena. W środę ogłoszono laureatów Nagrody Nobla z chemii – zostali nimi Henri B. Kagan i Kenso Soai, uhonorowani za odkrycia dotyczące efektów nieliniowych i autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej.
Czytaj więcej
Donald Trump ponownie wezwał w środę Komitet Noblowski do przyznania mu Pokojowej Nagrody Nobla. - „Dokonałem rzeczy, których nikt inny nigdy nie d...
Literacka Nagroda Nobla 2026 przyznana
W czwartek Komitet Noblowski ogłosił laureatkę Literackiej Nagrody Nobla – prestiżowe wyróżnienie przypadło kanadyjskiej poetce i eseistce Anne Carson. Autorka została nagrodzona za „odważną i nowatorską twórczość, która poprzez żartobliwy dialog z tradycją klasyczną stworzyła nowe formy współczesnej literatury”.
Anne Carson ma 76 lat. Urodziła się w 1950 r. w Toronto, na tamtejszym uniwersytecie studiowała filologię klasyczną, a w 1981 r. obroniła doktorat. Wykładała na McGill University oraz Uniwersytecie Michigan.
Jest autorką zbiorów poezji „Glass, Irony and God” (1995), „Autobiography of Red” (1998, wyd. pol. „Autobiografia czerwonego”) „Men in the Off Hours” (2000) oraz „The Beauty of the Husband” (2001, wyd. pol. „Piękno męża”). W 1986 r. ukazała się książka „Eros the Bittersweet”, w której Carson śledzi ideę Erosa w starożytnej Grecji poprzez sposób jej przedstawienia w tekstach z epoki. W Polsce książka została wydana w 2020 r. pod tytułem „Słodko-gorzki eros”.
W 2025 r. Anne Carson była w Polsce, została wówczas odznaczona Międzynarodową Nagrodą Literacką im. Zbigniewa Herberta.
Werdykt Komitetu Noblowskiego ogłosiła Ingrid Carlberg, nowa sekretarz Akademii Szwedzkiej. Powiedziała ona, że przed godz. 13 udało jej się dodzwonić do Carson i poinformować ją o nagrodzie. Wedle jej relacji, poetka przebywa na Islandii, gdzie „słucha wiatru”. Carlberg powiedziała, że Carson wieść o nagrodzie przyjęła z dużym zaskoczeniem.
Dzieła Anne Carson w księgarni w Londynie
W piątek w siedzibie Norweskiego Instytutu Noblowskiego w Oslo przedstawiony zostanie laureat Pokojowej Nagrody Nobla. Z kolei w poniedziałek 12 października poznamy werdykt Banku Szwedzkiego dotyczący Nagrody Nobla z ekonomii.
Literacka Nagroda Nobla 2026. Kto był faworytem?
Przed ogłoszeniem werdyktu Komitetu Noblowskiego spekulowano, że w 2026 r. literacki Nobel przypadnie kobiecie, ponieważ od ponad dekady nagroda jest przyznawana naprzemiennie kobietom i mężczyznom, a ostatnim nagrodzonym był mężczyzna. W gronie faworytów wymieniana była m.in. 73-letnia chińska pisarka Can Xue, której powieści dwukrotnie znalazły się na liście Międzynarodowego Bookera. Twórczość Chinki była tłumaczona na język polski.
Inni typowali, że nagrodę otrzyma pisarka z Ameryki Południowej, Samanta Schweblin z Argentyny lub Jamaica Kincaid z Antigui. Na listach kandydatek pojawiała się także Cristina Rivera Garza z Meksyku, autorka „Niezniszczalnego lata Liliany”, laureatka Nagrody Pulitzera.
Czytaj więcej
Jeśli ktoś chce kupić książki węgierskiego pisarza-noblisty, żyjącego poza orbanowskimi Węgrami i krytykującego rząd Orbána – odbije się od ściany....
W gronie czołowych kandydatów do nagrody wymieniani byli także Haruki Murakami, Gerald Murnane, Thomas Pynchon i Łudmiła Ulicka. Szanse polskiego poety Ryszarda Krynickiego szacowano na 33 do 1.
W ostatnich latach Literacką Nagrodę Nobla otrzymali: László Krasznahorkai z Węgier (2025), Han Kang z Korei Południowej (2024), Jon Fosse z Norwegii (2023) i Annie Ernaux z Francji (2022). Z kolei laureatką Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 2018 została Olga Tokarczuk.
