Polityczny szwindel

Dużą publikację na ten temat zatytułowaną „Muzycy, którzy rozsunęli żelazną kurtynę” zamieścił „New York Times”.

[srodtytul] Buntownicy na zawsze[/srodtytul]

Czołowy amerykański dziennik stwierdza, że gitary, syntezatory i perkusje nie posłużyły bezpośrednio do rozbicia berlińskiego muru. Podkreśla jednak, że dla młodego pokolenia, które przyczyniło się do upadku komunistycznego systemu w Europie środkowej — buntownicza muzyka stanowiła inspirację zdecydowanie ważniejszą od wielu innych.

W minionym tygodniu, czołowe zespoły z Czech, Węgier, Polski, Rumunii i Słowacji, które przynosiły kiedyś nadzieję młodzieży, spotkały się najpierw w nowojorskim West Village w klubie „La Poisson Rouge”, a potem wystąpiły w Chicago, Cleveland, Toronto i Waszyngtonie.

„New York Times”, pisze o legendzie polskiego punk rocka, Dezerterze. Polscy muzycy wspominają zaproszenia do sekretnych spotkań z liderami Solidarności oraz Kościoła Katolickiego, którzy kierowali antykomunistyczną opozycją w naszym kraju.

— Robiliśmy dla nich dobrą robotę, bo byliśmy przeciwko systemowi — mówi na łamach „NYC” Krzysiek Grabowski z Dezertera. — Jednak nie potrafili zrozumieć, co się dzieje w środowiskach młodzieżowych. Ich sposób myślenia był zupełnie inny od naszego. Zrozumieliśmy, że chodzi nam o różne rzeczy.

Nowojorski dziennik zwraca uwagę na piosenkę Dezertera „Szwindel” z 1987 r. ze znamiennymi słowami: „Nowy szwindel jest przygotowany/ Znowu chcą zmanipulować twoją głowę”.

Warto sobie przypomnieć całą piosenkę, brzmi bowiem profetycznie:

„Postawią sobie pomnik bohatera

Wybiorą sobie nowego premiera

Stworzą nowy system polityczny

I będą dumni, że jest demokratyczny

Znowu szwindel szykują nowy

Znów chcą się dobrać do twojej głowy

Nie możesz ciągle dostawać w ryj

Nie daj się zabić, - żyj!

Oni się czepiają, sztucznie uśmiechają

Oni mają władzę, oni zabijają

Oni są silni, bo mają karabiny

Oni chcą zabijać, bo to są sukinsyny

My o wojnach wszystko już wiemy

Fałszywy porządek trzeba zmienić

My nie chcemy waszej mądrości

My nie chcemy sztucznej wolności"

[srodtytul]A jednak cud[/srodtytul]

Ciekawe są opinie muzyków z krajów, gdzie cenzura była ostrzejsza niż w Polsce.

— Punk stał się elementem kulturowej opozycji, ruchu, który był silny w całej Europie Wschodniej — powiedział Peter Sziami Müller, wokalista węgierskiej grupy Kontroll Csoport powstałej w 1980 r. — Chcieliśmy zjednoczyć wszystkich młodych ludzi marzących o wolności.

Skutek był taki, że zespół został przez władzę zakwalifikowany jako „ ultraprawicowy”. Wszędzie, gdzie się pojawił, śledzili go wywiadowcy milicji politycznej w charakterystycznej białej Ladzie.

Poza Polską, undergroundowi artyści mieli ograniczą wiedzę o źródłach muzyki, którą grali. Michal Kascak ze słowackiego zespołu Bez Ladu a Skladu nie słyszał o Sex Pistols do 1990 roku! Inspirował się nagraniami z kaset — słabej jakości, bo były już wcześniej przegrywane cztery czy pięć razy. Największe znaczenie miały dla niego kompozycje Talking Heads i B-52’s.

— Dopiero kiedy pojechałem z rodziną na wakacje do Jugosławii, kupiłem sobie płyty obu grup. Przemyciłem je do kraju pod chodnikami na podłodze samochodu — wspomina Kascak.

— Kiedy upadł komunizm, w jeden dzień z formacji alternatywnej staliśmy się czołową gwiazdą — wspomina Adrian Plesca z rumuńskiego nowofalowego zespołu Timpuri Noi.

Ironia losu polegała na tym, że błyskawiczną karierę zawdzięczał tym samym dygnitarzom życia kulturalnego, którzy wcześniej dławili wolność. Timpuri Noi zaśpiewali o tym w swoim największym hicie stworzonym po 1989 r.: zatytułowanym „Zwycięstwo”: