Victor Vasarely: Niekończąca się iluzja

Pierwszą w Polsce wystawę Victora Vasarely’ego, pioniera i twórcy op-artu. można oglądać do 5 sierpnia w Warszawie.

Publikacja: 31.07.2023 07:09

Wystawa Victora Vasarely'ego zaskakuje różnorodnością iluzyjnych form

Wystawa Victora Vasarely'ego zaskakuje różnorodnością iluzyjnych form

Foto: Fotorzepa/Monika Kuc

Wakacyjna wystawa, w Desa Unicum, zatytułowana „Victor Vasarely. Nieskończona geometria" obejmuje 29 fascynujących prac artysty powstałych od lat 50. do drugiej połowy 90.

Te hipnotyzujące abstrakcyjne dzieła bywają czarno-białe lub pulsujące psychodelicznymi barwami. Zaskakują widza iluzjonistycznymi efektami – jedne wciągają w głąb przestrzeni, inne zdumiewają rosnącymi wypukłościami, kojarzącymi się z kulą ziemską widzianą z perspektywy kosmosu albo rzuconą w przestrzeń kolorową piłką. Prace te wydają się komputerowymi projektami 3D albo wielowymiarowymi ruchomymi obrazami VR, gdy naprawdę nie przestają być dwuwymiarowymi malarskimi obrazami. Nawet jeśli trudno w to uwierzyć, artysta nadał im wizualną niejednoznaczność, wrażenie ruchu i przestrzenności, odwołując po prostu do malarstwa, geometrii, optycznych złudzeń i gry światła.

Obraz Vasarely'ego wydaje się obiektem przestzrennym

Obraz Vasarely'ego wydaje się obiektem przestzrennym

Monika Kuc

Jego hipnotyzujące dzieła dziś uznajemy za wyprzedzające najnowsze odkrycia cyfrowej ery. Odegrały też rolę przełomową w sztuce XX wieku, z jednej strony zbliżając ją do nauki, a z drugiej otwierając na szerokie możliwości interpretacji.

Fani i kultura pop

Wizje Vasarely’ego miały też wpływ na kulturę pop. Jego kompozycje były wszędzie: od okładek płyt do pokazów mody

Do jego fanów należał m.in. David Bowie, dla którego Vasarely zaprojektował okładkę singla „Space Oddity”. Abstrakcyjne, futurystyczne niebieskie tło winylu z pulsującymi kropkami doskonale współgrało z kosmiczną tematyką muzyki Bowiego. Singiel Space Oddity został wydany kilka dni przed lądowaniem na Księżycu w 1969 roku, więc wyrażał ducha czasu.

Wielcy projektanci mody: Yves Saint Laurent, Gianni Versace czy Jean Paul Gaultier też chętnie odwoływali się do iluzyjnej geometrii Vasarely’ego w scenografii swych pokazów, jak i w strojach.

Victor Vasarely (1906 -1997) pochodził z Węgier. W Budapeszcie ukończył prywatną akademię sztuki wzorowaną na praktyce Bauhausu, prowadzoną przez Sándora Bortnyika, projektanta graficznego i malarza. Po studiach 24-letni Vasarely wyemigrował w 1930 roku do Paryża, gdzie przez pierwsze lata pracował w agencji reklamowej Havas, co zbliżyło go do świata designu oraz w drukarni Draeger’s.

Punkty zwrotne

Przez lata poszukiwał własnego stylu. W jego sztuce można wyróżnić różne okresy: graficzny (1929-1946), a potem zwrot ku malarstwu. W latach1935-1947 malował pod wpływem ruchów kubistycznych i surrealistycznych, skupiając na martwych naturach, pejzażach i portretach. W latach 1947-1958 odkrył abstrakcję i poświęcił w końcu badaniom nad iluzją optyczną.

W 1955 roku wziął udział w słynnej wystawie „Le Mouvement” (Ruch) w paryskiej galerii Denise René, która stała się początkiem „rewolucji kinetycznej”. Po okresie biało-czarnych obrazów, w latach 60. jego dzieła zapełniły wibrujące barwy. Cieszył się już wówczas światową sławą, stając artystą globalnym, zapraszanym przez prestiżowe galerie.

W 1965 wziął udział w kultowej już zbiorowej wystawie „The Responsive Eye” w nowojorskiej MoMA, na którą zaproszono artystów badających percepcję światła, koloru, struktury kompozycji.

Vasarely w swojej niezwykłej optycznej sztuce przekroczył daleko konwencjonalne granice. Oglądając jego dzieła można zgłębiać ich tajniki, albo dać ponieść ich działającej na zmysły magii.

Na wystawie Victora Vasarely'ego w Desa Unicu

Na wystawie Victora Vasarely'ego w Desa Unicu

Monika Kuc

Wystawa "Victor Vasarely. Nieskończona geometria" w Desa Unicum w Warszawie przy ul. przy ul. Pięknej 1a czynna do 5 sierpnia, wstęp wolny; 2 sierpnia o godz. 18 po wystawie oprowadzi ekspertka DESA Unicum, Anna Szynkarczuk.

Wakacyjna wystawa, w Desa Unicum, zatytułowana „Victor Vasarely. Nieskończona geometria" obejmuje 29 fascynujących prac artysty powstałych od lat 50. do drugiej połowy 90.

Te hipnotyzujące abstrakcyjne dzieła bywają czarno-białe lub pulsujące psychodelicznymi barwami. Zaskakują widza iluzjonistycznymi efektami – jedne wciągają w głąb przestrzeni, inne zdumiewają rosnącymi wypukłościami, kojarzącymi się z kulą ziemską widzianą z perspektywy kosmosu albo rzuconą w przestrzeń kolorową piłką. Prace te wydają się komputerowymi projektami 3D albo wielowymiarowymi ruchomymi obrazami VR, gdy naprawdę nie przestają być dwuwymiarowymi malarskimi obrazami. Nawet jeśli trudno w to uwierzyć, artysta nadał im wizualną niejednoznaczność, wrażenie ruchu i przestrzenności, odwołując po prostu do malarstwa, geometrii, optycznych złudzeń i gry światła.

2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Kultura
Słynny Festiwal BBC Proms w Londynie i w radiowej Dwójce
Kultura
Bohaterami letnich wystaw Naomi Campbell, Yoko Ono i Andy Warhol
Kultura
Magdalena Kaczorowska nową dyrektorką Polskiej Opery Królewskiej
Kultura
Pożegnanie Jerzego Stuhra
Materiał Promocyjny
Mała Księgowość: sprawdzone rozwiązanie dla małych i średnich przedsiębiorców
Kultura
Trzydniowe urodziny warszawskiej Starówki