Miesiąc temu GPW Benchmark, czyli administrator wskaźnika referencyjnego WIBOR oraz kontrolująca jego działalność Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) ogłosiły datę zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego WIBOR. To kolejny z etapów systemowej reformy przejścia na wskaźnik obciążony mniejszym ryzykiem. Chodzi o proces uporządkowanego wygaszania WIBOR-u, czyli instrumentu służącego do wyliczania podstawy oprocentowania m.in. kredytów i pożyczek oraz zastąpienia go nowym wskaźnikiem referencyjnym – POLSTR.

Z komunikatu KNF i GPW Benchmark wynika, że WIBOR przejdzie do historii 1 stycznia 2037 r. Znacznie wcześniej, bo już wraz z początkiem 2027 r. banki będą musiały opierać nowe umowy kredytowe o wskaźnik POLSTR. Zaś „WIBOR będzie służył wyłącznie do obsługi już istniejących ekspozycji”.

Czytaj więcej

WIBOR znika z rynku. Co to oznacza dla klientów banków?

WIBOR przechodzi do historii. Co z już zawartymi umowami? 

Teoretycznie umowy zawarte przed końcem 2026 r. mogłyby funkcjonować wciąż w oparciu o wygaszany wskaźnik jeszcze przez dekadę. W praktyce należy się jednak spodziewać, że banki będą dokonywać konwersji umów kredytowych, tak aby proces wygaszania WIBOR-u był stopniowy. Problem polega jednak na tym, że obowiązujące dziś przepisy nie dają wystarczająco jasnych wytycznych umożliwiających sprawne przeprowadzenie tego typu operacji, o ile w umowie kredytowej nie umieszczono tzw. klauzul awaryjnych.

Resort finansów wyszedł naprzeciw tym potrzebom i w skierowanym w poniedziałek do konsultacji projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu rozwoju rynku finansowego oraz zwiększenia stabilności finansowej na tym rynku (UC132) wskazał, że z chwilą zastąpienia WIBOR-u nowym wskaźnikiem referencyjnym „kredytodawca będzie zobowiązany do złożenia kredytobiorcy oferty zmiany sposobu oprocentowania kredytu, w którym zastosowanie ma kluczowy wskaźnik referencyjny, w terminie 9 miesięcy od dnia wystąpienia tego zdarzenia” (chodzi o zamianę WIBOR-u nowym wskaźnikiem – red.). Część prawników, z którymi rozmawialiśmy, zwraca uwagę na nieostrość tych sformułowań. Jak je rozumieć?

– Zdarzeniem regulacyjnym będzie oświadczenie administratora (GPW Benchmark) z 18 maja 2026 r. w sprawie zaprzestania opracowywania stawek referencyjnych WIBOR i WIBID w trybie uporządkowanej likwidacji – wyjaśnia Wojciech Wandzel, adwokat i partner w kancelarii KKG Legal.

Dziewięć miesięcy na złożenie oferty kredytobiorcom 

Projektowane przepisy zakładają, że jeśli do „zdarzenia regulacyjnego” dojdzie przed wejściem w życie ustawy, to czas na złożenie oferty należy liczyć nie od zdarzenia regulacyjnego, ale od wejścia w życie nowych przepisów.

W uzasadnieniu do projektu ustawy czytamy, że „termin 9 miesięcy należy uznać za odpowiedni, uwzględniając skalę przewidywanej akcji dostosowania umów (ok. 1664,3 tys. umów o kredyt hipoteczny oraz ok. 1475,3 tys. umów o kredyt konsumencki z zastosowaniem WIBOR 1M, 3M oraz 6M – dane Urzędu KNF według stanu na dzień 31.12.2024 r.)”. Projektowane przepisy określają, że oferta konwersji ma zawierać „co najmniej propozycję wyboru pomiędzy stałą stopą oprocentowania kredytu a nowym sposobem ustalenia zmiennego oprocentowania kredytu z zastosowaniem wskaźnika referencyjnego”. Oferta ma być ważna przez 2 miesiące, a jej warunki nie mogą przewidywać podwyższenia marży banku. Zaś odrzucenie oferty nie może w żaden sposób pogarszać sytuacji kredytobiorcy.

Etap legislacyjny: konsultacje publiczne

Czytaj więcej

Rekord na rynku hipotek. Co trzeci kredyt w Polsce to refinansowanie