Z tego artykułu dowiesz się:

  • Kiedy wskaźnik WIBOR przestanie być publikowany i dlaczego?
  • Co zmiana wskaźnika referencyjnego oznacza dla klientów banków?
  • Czym jest nowy wskaźnik POLSTR i dlaczego staje się on podstawą rynku finansowego w Polsce?
  • Jakie jest oficjalne stanowisko nadzoru finansowego w sprawie legalności stosowania wskaźnika WIBOR.

Proces odchodzenia od WIBOR-u trwa w Polsce już od kilku lat i jest elementem szerokiej reformy rynku finansowego prowadzonej pod nadzorem regulatorów oraz sektora bankowego. Reforma dotyczy nie tylko kredytów hipotecznych, ale całego spektrum instrumentów finansowych – od obligacji Skarbu Państwa, przez papiery dłużne przedsiębiorstw, po leasing, faktoring czy instrumenty pochodne.

GPW Benchmark podał datę końca WIBOR-u

GPW Benchmark oraz Komisja Nadzoru Finansowego poinformowały w poniedziałek, że 31 grudnia 2036 r. będzie ostatnim dniem opracowywania stawek WIBOR i WIBID dla kluczowych terminów fixingowych: 1M, 3M i 6M. Oznacza to, że od 1 stycznia 2037 r. wskaźnik przestanie funkcjonować.

Administrator przypomniał również, że wcześniej zdecydowano o wygaszeniu stawki overnight WIBOR O/N od października 2026 r. Z kolei WIBOR 1Y ma być publikowany co najmniej do 21 grudnia 2026 r., chyba że KNF zdecyduje o przedłużeniu tego obowiązku.

GPW Benchmark zaznacza, że decyzja o „likwidacji” notowań WIBOR-u w ciągu dekady jest efektem prowadzonej reformy wskaźników referencyjnych w Polsce, której celem jest zastąpienie indeksów typu IBOR nowymi wskaźnikami typu RFR (risk-free rate). W Polsce jest to wskaźnik o nazwie POLSTR.

Czytaj więcej

Kończy się epoka WIBOR, a banki płacą rekordowy CIT

Administrator wyjaśnia również, że data wygaszenia została ustalona po analizie profilu zapadalności kredytów i obligacji opartych o WIBOR oraz danych publikowanych przez Narodowy Bank Polski. Chodzi o to, by rynek miał odpowiednio dużo czasu na bezpieczne przeprowadzenie reformy.

Co to oznacza dla klientów banków?

Najważniejsza informacja dla kredytobiorców jest taka, że obecne umowy nie przestaną nagle obowiązywać. WIBOR będzie nadal stosowany w już zawartych kredytach, obligacjach i innych instrumentach finansowych aż do końca 2036 r.

– Nasi klienci będą mogli nadal korzystać z umów, w których stosowany jest WIBOR – podobnie jak w przypadku wszystkich instrumentów finansowych czy obligacji Skarbu Państwa – podkreśla dr Tadeusz Białek, przewodniczący Komitetu Sterującego Narodowej Grupy Roboczej.

Prezes ZBP przypomina, że jeśli chodzi o nowe umowy zawierane obecnie przez klientów, to do końca 2026 r. możliwe będzie stosowanie WIBOR-u, zgodnie z przygotowaną i opublikowaną wcześniej mapą drogową procesu reformy. Równolegle jednak banki i inne instytucje finansowe, firmy leasingowe oraz firmy faktoringowe będą już konsekwentnie oferować umowy oparte na nowym wskaźniku. Od 1 stycznia 2027 r. POLSTR będzie jedynym wskaźnikiem, który będzie mógł być stosowany w nowych umowach.

– Coraz częściej klienci będą więc widzieć ten nowy wskaźnik w umowach, a od początku przyszłego roku będzie to już tylko POLSTR – tłumaczy Białek.

Czytaj więcej:

Raporty ekonomiczne Przełomowy rok dla następcy WIBOR-u. Czy kredyty stanieją?

Pro

– Patrząc z punktu widzenia klientów, ogłoszenie o zaprzestaniu publikacji WIBOR-u od 2037 r. to bardziej techniczny aspekt reformy rynku niż fundamentalna zmiana dla kredytobiorców – ocenia  Rychlicki. – Znacznie większe znaczenie ma to, na jakim poziomie kształtują się stopy procentowe banku centralnego oraz nowy wskaźnik POLSTR – dodaje.

Jeśli chodzi o już zaciągnięte kredyty z WIBOR-em, należy oczekiwać konwersji istniejących umów na wskaźnik POLSTR. Proces ma być prowadzony stopniowo przed całkowitym wygaszeniem WIBOR-u. Rozważane jest zastosowanie specjalnego spreadu korygującego, który ma zapewnić neutralność ekonomiczną zmiany wskaźnika dla klientów i banków.

Z czego wynika reforma i jakie będą kolejne zmiany?

Reforma wskaźników referencyjnych jest związana z unijnymi regulacjami oraz zmianami, jakie po światowym kryzysie finansowym zaczęto wdrażać na  rynkach. Regulacje promują wskaźniki oparte w większym stopniu na rzeczywistych transakcjach, a nie deklaracjach banków dotyczących kosztu finansowania.

Nowy wskaźnik POLSTR ma właśnie taki charakter i docelowo ma stać się podstawowym benchmarkiem dla polskiego rynku finansowego. Reforma wymaga jednak dostosowania systemów bankowych, dokumentacji oraz rynku instrumentów pochodnych.

GPW Benchmark podkreśla jednocześnie, że decyzja o wygaszeniu WIBOR-u nie wynika z problemów z jego jakością czy zgodnością z prawem. Administrator zaznacza, że wskaźnik pozostaje zgodny z europejskim rozporządzeniem BMR. To zastrzeżenie jest istotne w kontekście pojawiających się na rynku interpretacji, jakoby sama reforma miała dowodzić wadliwości WIBOR-u lub potwierdzać zarzuty formułowane w części pozwów dotyczących kredytów hipotecznych.